Ultrasound-Assisted Drug Delivery in Fractional Cutaneous Applications


Wspomagane ultradźwiękami dostarczanie leków w frakcyjnych zastosowaniach skórnych

Joseph Lepselter, Alex Britva, Ziv Karni i Maria Claudia Almeida Issa Laboratorium Lasera i Ultradźwięków, Alma Lasers Ltd., Cezarea, Izrael Katedra Medycyny Klinicznej – Dermatologia, Federalny Uniwersytet Fluminense, Praia de Icarai 139, 702 Niterói, RJ, Brazylia

Streszczenie

Biodystrybucja w skórze i biodostępność większości leków stosowanych miejscowo są dość niskie. Aby środek miejscowy był aktywny, musi najpierw pokonać barierę ograniczającą szybkość, jaką jest warstwa rogowa naskórka. Wiele leków jest zbyt dużych (masa cząsteczkowa >500 Da), aby przeniknąć przez tę barierę, co wymaga podania pozajelitowego lub ogólnoustrojowego. Frakcyjna terapia ablacyjna skóry stała się powszechną metodą w dermatologii zabiegowej, umożliwiającą przewidywalne tworzenie ablacyjnych mikroskopijnych kanałów o różnej głębokości w warstwie rogowej i innych warstwach naskórka, stwarzając tym samym nowe możliwości w dostarczaniu leków. Połączenie frakcyjnej ablacji (perforacji skóry) z fizycznie wspomaganą metodą zwiększającą dostarczanie leków wydaje się atrakcyjną opcją w różnych wskazaniach skórnych. Mając to na uwadze, zakres uszkodzeń ubocznych tworzonych przez technologię frakcyjną ablacyjną w obrębie mikrokanałów oraz nieunikniony wysięk powstający w naturalnym procesie gojenia ran mogą okazać się problematyczne dla biernego dostarczania leków. Ostatnio wprowadzono i zastosowano klinicznie nowe urządzenie do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków (IMPACT™), w połączeniu z technologią frakcyjnej ablacji, do wtłaczania i zwiększania dostarczania substancji natychmiast po perforacji skóry, w celu zwiększenia biodystrybucji i biodostępności przez mikrokanały w różnych wskazaniach skórnych, takich jak blizny, rozstępy, rogowacenie słoneczne czy dysplastyczne zmiany skórne w terapii fotodynamicznej. To urządzenie do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków powinno być używane przez wykwalifikowanego praktyka, który musi rozumieć anatomię skóry w odniesieniu do lokalnego celu (wskazania), posiadać odpowiednie przeszkolenie oraz znać i swobodnie poruszać się w zakresie właściwości i odpowiedniego doboru środka miejscowego.

Słowa kluczowe  Dostarczanie leków transepidermalneDostarczanie leków przezskórnePodawanie przezskórnePodawanie transdermalneLaserUltradźwięki

Wprowadzenie

Skóra jest jednym z najłatwiej dostępnych narządów ludzkiego ciała, pokrywającym powierzchnię około 2 m2 i otrzymującym około jednej trzeciej krążenia krwi organizmu. Skóra jest złożonym systemem składającym się z naskórka, skóry właściwej i przydatków skóry, takich jak włosy, splecionych w obrębie tych dwóch warstw. Najbardziej zewnętrzna warstwa skóry, naskórek, jest beznaczyniowa i otrzymuje składniki odżywcze z leżących poniżej naczyń włosowatych skóry właściwej na drodze dyfuzji przez błonę podstawną. Najbardziej zewnętrzna warstwa naskórka nazywana jest warstwą rogową (stratum corneum), stanowiącą powłokę ochronną, która pełni funkcję bariery zapobiegającej wysychaniu tkanek pod nią leżących oraz wnikaniu szkodliwych substancji ze środowiska, w tym środków nakładanych na skórę. Warstwa ta składa się z korneocytów osadzonych w obszarach lipidowych (Michael i in. 2002).

Przezskórne (lub transskórne) dostarczanie leków ma przewagę nad tradycyjnymi metodami dostarczania, takimi jak zastrzyki i podawanie doustne. W szczególności przezskórne dostarczanie leków pozwala uniknąć metabolizmu żołądkowo-jelitowego, zmniejsza skutki uboczne i może zapewniać przedłużone uwalnianie związków terapeutycznych. Termin „przezskórny” jest używany ogólnie, ponieważ w rzeczywistości transport związków na drodze biernej dyfuzji zachodzi wyłącznie przez naskórek, gdzie następuje wchłanianie do krwi przez naczynia włosowate (Elias i Menon 1991).

Jednak szybkość dyfuzji związków stosowanych miejscowo jest zróżnicowana z powodu czynników zarówno wewnętrznych (fizjologicznych), jak i zewnętrznych (środowiskowych). Szybkość dyfuzji zależy również od właściwości fizycznych i chemicznych dostarczanych związków. Skóra pacjenta musi zostać dokładnie oceniona, aby zminimalizować naturalne, wewnętrzne bariery dla przezskórnego dostarczania leków (np. sucha skóra, gruba skóra, odwodnienie, słabe krążenie, słaby metabolizm) oraz zmaksymalizować naturalne wzmacniacze (np. zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta i wybór cienkiego, ciepłego, wilgotnego i dobrze ukrwionego obszaru skóry). Warstwa rogowa jest uważana za barierę ograniczającą szybkość dostarczania przezskórnego, dlatego dyfuzję często się zwiększa. Różne metody obejmują wstępne ogrzewanie skóry w celu zwiększenia energii kinetycznej i rozszerzenia mieszków włosowych oraz pokrywanie obszaru opatrunkiem okluzyjnym po aplikacji leku w celu utrzymania wilgoci i aktywacji zdolności rezerwuarowych skóry (Scheuplein i Blank 1971; Prausnitz i in. 2012; Kurihara-Bergstrom i Good 1987).

Wzmacniacze (promotory penetracji) leków przezskórnych są zwykle stosowane do zmiany charakteru warstwy rogowej w celu ułatwienia dyfuzji. Zmiana ta może wynikać z denaturacji strukturalnych białek keratynowych w warstwie rogowej, złuszczania lub rozwarstwiania zrogowaciałych warstw warstwy rogowej, zmiany przepuszczalności komórek lub zmiany wzbogaconej w lipidy struktury międzykomórkowej między korneocytami. Wzmacniacze są włączane do systemów kontrolowanego dostarczania leków przezskórnych lub stosowane przed, w trakcie lub po miejscowej aplikacji leku. Preferowane wzmacniacze pozwalają lekom na aktywną i szybką dyfuzję, ale nie dezaktywują cząsteczek leku, nie uszkadzają zdrowego naskórka, nie powodują bólu ani nie wykazują toksykologicznych skutków ubocznych (Haftek i in. 1998; Menon i Elias 1997; Akomeah 2010).

Chociaż ultradźwięki są szeroko stosowane w diagnostyce medycznej i fizjoterapii, dopiero niedawno stały się popularne jako wzmacniacz dostarczania leków. Liczne badania wykazały, że ultradźwięki są ogólnie bezpieczne i nie wykazują negatywnych długo- ani krótkoterminowych skutków ubocznych, jednak mechanizmy, dzięki którym ultradźwięki działają jako wzmacniacz w celu transepidermalnego dostarczania leków, są słabiej poznane (Nino i in. 2010; Prausnitz i Langer 2008; Smith 2007).

Interakcja ultradźwięków ze skórą w zastosowaniach skórnych

Ultradźwięk definiuje się jako falę akustyczną o częstotliwości od 20 kHz do 10 MHz. Właściwościami definiującymi ultradźwięk są amplituda i częstotliwość fal akustycznych. Podobnie jak dźwięk słyszalny, fale ultradźwiękowe ulegają odbiciu i załamaniu, gdy napotkają inny ośrodek o odmiennych właściwościach. Jeśli właściwości napotkanego ośrodka różnią się od właściwości ośrodka transmitującego, energia akustyczna przesyłanej wiązki ultradźwiękowej jest tłumiona poprzez odbicie od tego ośrodka. Tłumienie ultradźwięków w wyniku ich absorpcji i rozpraszania w tkance również ogranicza głębokość ich penetracji (Anselmo i Mitragotri 2014; Byl 1995; Mitragotri 2004a).

Ultradźwięki mogą wywoływać różne reakcje podczas propagacji w tkance biologicznej. Powstałe efekty obejmują reakcje termiczne, mechaniczne, chemiczne i optyczne. Dokładniej, efekty mechaniczne mogą obejmować kawitację akustyczną, siłę radiacyjną, naprężenie ścinające oraz strumień akustyczny/mikrostrumień (David i Gary 2010).

Stosowanie ultradźwięków do zwiększania transportu substancji przez ciekłe ośrodki określa się jako sonoforezę lub fonoforezę. Można je stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi wzmacniaczami, takimi jak wzmacniacze chemiczne, jontoforeza, elektroporacja, pola sił magnetycznych, siły elektromagnetyczne, pola ciśnienia mechanicznego lub pola elektryczne (Mitragotri 2004b).

Zarówno termiczne, jak i nietermiczne właściwości fal dźwiękowych o wysokiej częstotliwości mogą zwiększać dyfuzję leków stosowanych miejscowo. Ogrzewanie wywołane ultradźwiękami zwiększa energię kinetyczną cząsteczek (ruchliwość) w leku i w błonie komórkowej, rozszerza punkty wejścia, takie jak mieszki włosowe i gruczoły potowe, oraz zwiększa krążenie w leczonym obszarze. Te fizjologiczne zmiany zwiększają szansę, że cząsteczki leku przedyfundują przez warstwę rogową i zostaną wychwycone przez sieć naczyń włosowatych w skórze właściwej. Zarówno termiczne, jak i nietermiczne działanie ultradźwięków zwiększa przepuszczalność komórek. Mechaniczne właściwości fali dźwiękowej również zwiększają dyfuzję leku, wprawiając komórki w szybkie drgania, zmieniając potencjał spoczynkowy błony komórkowej i potencjalnie uszkadzając błonę niektórych komórek w obszarze (David i Gary 2010; Mitragotri 2004b). Jedna z teorii ultrafonoforezy postuluje, że głównym czynnikiem jest zwiększanie przepuszczalności skóry poprzez tworzenie mostków lipidowych między warstwami keratyny w warstwie rogowej (Mason 2011; Guy 2010; Pitt i in. 2004).

Innym ważnym czynnikiem mogącym wpływać na dyfuzję leków są siły ścinające (lub fale uderzeniowe), które występują, gdy sąsiednie części tych samych struktur błonowych wibrują z różnymi amplitudami przemieszczeń. Fale akustyczne powodują powstawanie strumienia i/lub kawitacji w ośrodku leku i warstwach skóry, co pomaga cząsteczkom leku dyfundować do i przez skórę. „Strumień” to zasadniczo oscylacja w cieczy, która odpycha ciecz od źródła energii, podczas gdy „kawitacja” to tworzenie się pęcherzyków w cieczy poddawanej intensywnym wibracjom. Kawitacja jest wynikiem powstawania obszarów rozrzedzenia podczas propagacji podłużnych fal akustycznych w cieczy, gdy amplituda fal przekracza określony próg (Mitragotri 2005; Pua i Pei 2009).

Gdy pęcherzyki te występują w określonych komórkach skóry, może dojść do zmęczenia lub pęknięcia komórek, gdy pęcherzyki osiągną niestabilny rozmiar. Zniszczenie komórek na drodze transmisji ultradźwięków może ułatwić międzykomórkową dyfuzję cząsteczek leku. Kawitacja może również zakłócić organizację lipidów w warstwie rogowej, powodując zwiększenie odległości między warstwami lipidowymi. W rezultacie zwiększa się ilość fazy wodnej w warstwie rogowej, co zwiększa dyfuzję składników rozpuszczalnych w wodzie przez przestrzeń międzykomórkową (Sivakumari i in. 2005). Ponieważ szlakiem penetracji produktów stosowanych miejscowo jest głównie kręta droga międzykomórkowa, lipidy w warstwie rogowej odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu bariery skórnej.

Ultradźwięki (sonoforeza, fonoforeza i ultrafonoforeza) to technika zwiększania przepuszczalności skóry dla leków przy użyciu ultradźwięków (20 kHz–16 MHz) jako siły fizycznej. Jest to połączenie terapii ultradźwiękowej z miejscową terapią lekową w celu osiągnięcia terapeutycznych stężeń leku w wybranych miejscach skóry. W tej technice lek miesza się ze środkiem sprzęgającym, zwykle żelem, ale czasem kremem lub maścią, który przenosi energię ultradźwiękową z urządzenia do skóry (Lee i Zhou 2015). Zastosowanie ultradźwięków o niskiej częstotliwości (20–100 kHz) zwiększa przepuszczalność skóry bardziej skutecznie niż ultradźwięki o wysokiej częstotliwości (1–16 MHz). Mechanizm przezskórnej penetracji skóry obejmuje rozerwanie lipidów warstwy rogowej, co umożliwia lekowi przejście przez skórę. Obserwowano odpowiednie zmniejszenie oporu skóry w wyniku kawitacji, mikrostrumieni i wytwarzania ciepła (Park i in. 2014; Mormito i in. 2005; Mitragotri i Kost 2001).

Mając to na uwadze, oparzenia i otarcia naskórka są poważnym zagadnieniem podczas stosowania ultradźwięków. Ultradźwięki powinny działać jako mechaniczny środek akustycznego ciśnienia bez uszkadzania naskórka. Jednak kawitacja w cieczy sprzęgającej sonotrodę ze skórą może powodować erozję kawitacyjną naskórka i skóry właściwej. Chociaż kawitacja ta pomaga w aktywnej penetracji dostarczanej substancji, może również uszkodzić naskórek. Kolejnym wyzwaniem podczas stosowania ultradźwięków jest ich niska wydajność, spowodowana kawitacją w zawiesinie buforowej oraz niskim ciśnieniem akustycznym i energią ultradźwiękową, które są wymagane do zapobiegania oparzeniom i innym urazom (Tang i in. 2002; Terahara i in. 2002; Mitragotri i Kost 2000; Mitragotri i in. 1995).

Istnieje ciągła potrzeba opracowywania ulepszonych urządzeń i metod zwiększających przezskórne dostarczanie związków medycznych i kosmetycznych. W szczególności istnieje ciągła potrzeba opartych na ultradźwiękach urządzeń i technik do przezskórnego dostarczania leków lub kosmetyków. Opracowano technologię niskoczęstotliwościowego (kHz) wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków do celów transepidermalnego dostarczania składników miejscowych, tj. leków lub kosmeceutyków, stosowaną w połączeniu z technologią wspomaganą laserem frakcyjnym lub częstotliwością radiową (rys. 1a, b).

Technologia niskoczęstotliwościowego (kHz) wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków IMPACT: (a) rękojeść aplikatora ultradźwięków i (b) jego sonotroda
Rys. 1 Technologia niskoczęstotliwościowego (kHz) wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków (IMPACT™): aplikator ultradźwięków, (a) rękojeść i (b) jego sonotroda

Wspomagana laserem permeacja skóry w transepidermalnym dostarczaniu leków

Frakcyjna ablacja skóry to szczególne zjawisko interakcji lasera ze skórą – fototermoliza – po raz pierwszy opisane w 2004 roku. Frakcyjne lasery ablacyjne (erb:YAG i CO2) lub inne frakcyjne metody ablacyjne, takie jak częstotliwość radiowa, ablują skórę frakcyjnie, rozdzielając wiązkę lasera na mikrowiązki. Mikrowiązki te tworzą mikroskopijne pionowe kanały ablacji w skórze. Utworzenie tych kanałów może zapewnić drogi dostępu dla cząsteczek leków stosowanych miejscowo, które w przeciwnym razie byłyby zbyt duże, aby pokonać warstwę naskórka. Lokalizację, średnicę, głębokość i inne cechy tych kanałów można kontrolować lub modyfikować za pomocą ustawień technologii laserowej lub częstotliwości radiowej (Manstein i in. 2004; Alexiades-Armenakas i in. 2008; Haak i in. 2011; Lin i in. 2014; Carniol i in. 2015; Forster i in. 2010).

Badania nad skutecznością in vitro/in vivo frakcyjnych urządzeń laserowych w ułatwianiu permeacji leków u zwierząt są liczne. Jednak niewiele badań dotyczyło klinicznego, wspomaganego laserem dostarczania leków u ludzi. Oni i in. (2012) wykazali w vivo absorpcję lidokainy przy użyciu frakcyjnego lasera Er:YAG, z świnią jako modelem zwierzęcym. Poziom leku w surowicy wykryto po miejscowej aplikacji 4% lidokainy. Stężenie w surowicy było niewykrywalne w grupie nietraktowanej. Poziom w surowicy był wykrywalny po leczeniu laserem. Szczytowe poziomy lidokainy były istotnie wyższe przy głębokości porów 250-μm (0,62 mg/l) w porównaniu do 500 μm (0,45 mg/l), 50 μm (0,48 mg/l) i 25 μm (0,3 mg/l). Większa głębokość mikrokanałów nie gwarantowała większego wzmocnienia.

Haedersdal i in. (2010) oceniali dostarczanie do skóry wspomagane przez frakcyjny laser CO2 przy użyciu aminolewulinianu metylu (MAL) jako modelowego przenikającego związku. MAL jest estrowym prolekiem kwasu aminolewulinowego (ALA). Świnie rasy Yorkshire traktowano frakcyjnym laserem CO2, a następnie podawano im MAL. Fluorescencję pochodzącą z protoporfiryny IX (PpIX) mierzono mikroskopem fluorescencyjnym na głębokości skóry 1800 μm. Laser frakcyjny tworzył kanały w kształcie stożka o średnicy 300 μm i głębokości 1850 μm. Ablacja ta zwiększyła dostarczanie leku, wykazując wyższą fluorescencję w mieszkach włosowych i skórze właściwej w porównaniu z nienaruszoną skórą. Frakcyjne napromienianie laserem ułatwia miejscowe dostarczanie prekursora porfiryny głęboko do skóry. Haedersdal i in. (2011) również badali penetrację MAL zwiększaną przez frakcyjny laser CO2, kwantyfikując dystrybucję PpIX w skórze i wywołane terapią fotodynamiczną (PDT) fotowybielanie od powierzchni skóry do głębokości 1800 μm u świń Yorkshire. Czerwone światło do wywołania fotowybielania było dostarczane przez macierze diod elektroluminescencyjnych przy fluencjach 37 i 200 J/cm2. Odsetek fluorescencji porfiryny utraconej w wyniku fotowybielania był mniejszy po 37 J/cm2 niż po 200 J/cm2. Laser frakcyjny znacznie ułatwił gromadzenie się PpIX w skórze, a odsetek fotowybielonych porfiryn był podobny w powierzchownych i głębokich warstwach skóry.

Dystrybucja PpIX w skórze poddanej działaniu lasera może zależeć od głębokości mikrokanałów i czasu inkubacji leku. Haak i in. (2012a) dodatkowo oceniali, czy głębokość lasera frakcyjnego i czas inkubacji wpływają na penetrację metylo-ALA. Świnie Yorkshire traktowano frakcyjnym laserem CO2 przy energiach 37, 190 i 380 mJ, aby utworzyć mikrokanały o głębokości odpowiednio 300 (powierzchowne), 1400 (średnie) i 2100 μm (głęboka skóra właściwej/tkanka podskórna). Czasy inkubacji kremu z metylo-ALA wynosiły 30, 60, 120 i 180 min. Podobną fluorescencję PpIX indukowano we wszystkich warstwach skóry niezależnie od głębokości kanałów laserowych przy 180-minutowej inkubacji. Napromienianie laserem i następująca po nim 60-minutowa inkubacja metylo-ALA zwiększyły fluorescencję na powierzchni skóry w porównaniu do nienaruszonej skóry. Ekspozycja na laser i późniejsza 120-minutowa inkubacja metylo-ALA zwiększyły fluorescencję w mieszkach i skórze właściwej w porównaniu do nienaruszonej skóry.

Leczenie blizn, w tym blizn przerostowych i bliznowców, samo w sobie stanowi wyzwanie dostarczania leków, biorąc pod uwagę ich zmienny i zwłókniały charakter, zwłaszcza przy rozważaniu penetracji do środkowej i głębokiej warstwy skóry właściwej. Kortykosteroidy, 5-fluorouracyl (5-FU), imikwimod, metotreksat i inne immunomodulatory są od lat stosowane jako adiuwantowe terapie blizn. Jednak w zastosowaniu miejscowym środki te wykazują jedynie niewielką skuteczność i mogą nieść ryzyko, takie jak związany z kortykosteroidami zanik naskórka. Zastosowanie wewnątrzzmianowe może okazać się bardziej skuteczne, ale może również wiązać się z znacznym bólem, atrofią, zmianami pigmentacyjnymi i wysokim wskaźnikiem nawrotów (Haak i in. 2012a; Brauer i in. 2014).

Co więcej, zakres szkód ubocznych tworzonych przez frakcyjne lasery ablacyjne lub nielaserowe technologie frakcyjne oraz wysięk pourazowy (płyn śródmiąższowy lub fibryna) w obrębie mikrokanałów mogą okazać się problematyczne dla dostarczania leków. Dzieje się tak, ponieważ siły hydrostatyczne wypychające płyn wysiękowy z tkanki do kanałów bezpośrednio konkurują z dyfuzją substancji zastosowanej miejscowo. Zmniejsza to zatem jakikolwiek potencjał biernej dyfuzji przezskórnej i podkreśla potrzebę technologii wspomaganej ciśnieniem, która natychmiast wtłoczy substancję do żywotnej przestrzeni mikrokanałowej (Haedersdal i in. 2011; Haak i in. 2012a, b; Erlendsson i in. 2014a).

Wspomagane ultradźwiękami dostarczanie leków w frakcyjnych zastosowaniach skórnych

W ciągu ostatnich dwóch dekad liczne badania opisywały przydatność ultradźwięków o niskiej częstotliwości do poprawy przepuszczalności skóry. Dopiero niedawno opisano zastosowanie frakcyjnych metod ablacyjnych z użyciem laserów i częstotliwości radiowej do potencjalnych celów terapeutycznych w dermatologii eksperymentalnej i zabiegowej, mających na celu tworzenie mikrokanałów w naskórku w celu zwiększenia przepuszczalności leków stosowanych miejscowo w takich wskazaniach jak blizny przerostowe i zanikowe oraz inne niedoskonałości skóry (Bloom i in. 2013; Sklar i in. 2014; Gauglitz 2013; Arno i in. 2014; Waibel i Rudnick 2015; Rkein i in. 2014; Waibel i in. 2013; Togsverd-Bo i in. 2012, 2015; Taudorf i in. 2014; Erlendsson i in. 2014b). Tabela 1 przedstawia związki wspomaganego dostarczania leków obecnie testowane i stosowane w frakcyjnych zastosowaniach ablacyjnych.

Tabela 1 Wspomagane dostarczanie związków w frakcyjnych zastosowaniach ablacyjnych (źródła: Sklar i in. 2014; Brauer i in. 2014)
Dostarczane związki
ALA i MAL (PDT)
Miejscowe środki znieczulające
NLPZ
Opioidy
Leki chemioterapeutyczne
Kortykosteroidy
Szczepionki
Miejscowy kwas askorbinowy (witamina C)
Imikwimod
Allogeniczne mezenchymalne komórki macierzyste
Toksyna botulinowa
Przeciwutleniacze
Beta-blokery
Leki przeciwgrzybicze
Przeszczep szpiku kostnego
5-fluorouracyl (5-FU)
Interferony
Wypełniacze

Nowatorskie urządzenie do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków (IMPACT™) przedstawiono na rys. 1. Aplikator ultradźwięków jest zastrzeżoną technologią fal akustycznych (Britva i in.), działającą przy niskiej częstotliwości (kHz). Aplikator ultradźwięków ma sonotrodę, która emituje fale akustyczne i wytwarza mechaniczne ciśnienie powietrza, pomagające wprowadzać miejscowe produkty/substancje kosmetyczne do górnych warstw skóry, tworząc cykle ujemnego/dodatniego ciśnienia – efekt „pchania i ciągnięcia” (rys. 2a, b) – w obrębie wstępnie utworzonych kanałów, aby uwolnić nagromadzenie płynu wewnątrzkomórkowego i pomóc produktowi kosmetycznemu szybciej przeniknąć do skóry na docelową głębokość tkanki.

Sonotroda emitująca fale akustyczne, które tworzą cykliczne wibracyjne mechaniczne ciśnienie powietrza: (a) górne ciśnienie dodatnie i (b) dolne ciśnienie ujemne
Rys. 2 Sonotroda emitująca fale akustyczne i tworząca mechaniczne górne/dodatnie (a) oraz dolne/ujemne (b) cykliczno-wibracyjne ciśnienie powietrza

Sonotroda pełni różne funkcje, takie jak konwersja fal akustycznych poprzez zwiększanie amplitudy oscylacji, modyfikowanie rozkładu i dopasowywanie impedancji akustycznej do impedancji podłoża. Rezonans sonotrody, który zwiększa amplitudę fali akustycznej, występuje przy częstotliwości określonej przez cechy modułu sprężystości i gęstości materiału, z którego wykonana jest sonotroda, prędkość dźwięku w tym materiale oraz częstotliwość ultradźwiękową. Rozmiar i kształt (okrągły, kwadratowy, profilowany) sonotrody będą zależeć od ilości energii wibracyjnej i wymagań fizycznych dla każdego konkretnego zastosowania. Sonotrody połączone z przetwornikami ultradźwiękowymi, szczególnie te stosowane do przezskórnego dostarczania leków, mają zazwyczaj długość L, wyrażoną równaniem L = n(λ/2), gdzie λ jest długością fali ultradźwiękowej w sonotrodzie, a n jest dodatnią liczbą całkowitą. W tym przypadku maksymalne amplitudy fali akustycznej znajdują się na bliższym końcu sonotrody oraz na długości λ/2 poza stopką sonotrody. Wibrujący słup powietrza w otworze dystalnego końca sonotrody, wraz z wibracją pierścieniowej powierzchni końcowej części stopki, powoduje cykliczne zmniejszanie i zwiększanie ciśnienia na granicy ze skórą, a to ssanie i dmuchanie ułatwia transport dostarczanego związku przez perforacje mikrokanałowe utworzone przez frakcyjny laser ablacyjny lub częstotliwość radiową przez warstwę rogową (Britva i in.).

Tryb działania opiera się na mechanicznym (akustycznym) ciśnieniu i momentach obrotowych poprzez propagację fali US przez sonotrodę do dystalnego rogu oraz tworzenie efektu podobnego do młotkowania („pchanie i ciągnięcie”) w cienkiej warstwie między produktami kosmetycznymi a dystalną powierzchnią sonotrody. Sonotroda jest przykładana normalnie do powierzchni skóry, kontaktując się z nią w sposób ciągły. Cykle wibracyjne (pchanie–ciągnięcie) zwiększają jej dostarczanie przez mikrokanały skórne. Zatem ta wspomagana ultradźwiękami technologia emituje fale akustyczne wytwarzające ciśnienie ultradźwiękowe i tworzące efekt „pchania i ciągnięcia” w kanałach, aby uwolnić nagromadzenie płynu wewnątrzkomórkowego i zwiększyć penetrację składników kosmetycznych lub leków do docelowej głębokości tkanki.

Uważa się, że ultradźwiękowe fale akustyczne emitowane przez rozszerzoną stopkę (rys. 1 i 2) sonotrody pomagają w rozprzestrzenianiu w skórze właściwej związku, który został przetransportowany przez perforowaną warstwę rogową, a rozszerzenie stopki służy do rozprzestrzeniania fal ultradźwiękowych na większy obszar w celu wspomagania dyfuzji związku.

Uważa się, że kształt sonotrody zapewnia dwa efekty. Po pierwsze, wydrążona szyjka tworzy wibrujący słup powietrza, który na zmianę dmucha i ssie, służąc do przenoszenia leku przez warstwę rogową. Po drugie, ustawienie długości sonotrody na λ/6 pozwala na skupienie energii akustycznej w punkcie znajdującym się około 0,3 do 2 mm pod powierzchnią skóry. To umiejscowienie maksymalnej amplitudy fali akustycznej w punkcie głębiej w tkance potęguje efekt sonoforezy, kawitacji, niszczenia lipidów itp. oraz zwiększa absorpcję leku lub kosmetyku.

Połączenie technologii frakcyjnej ablacyjnej i technologii wspomaganej ultradźwiękami w dermatologii zabiegowej przyciągnęło uwagę w celu zwiększenia przepuszczalności skóry i ułatwienia transepidermalnego dostarczania leków. W ciągu ostatnich 5 lat kliniczna skuteczność i bezpieczeństwo technologii IMPACT były testowane i walidowane w różnych przedklinicznych i klinicznych modelach ex vivo i in vivo.

Lepselter i in. (2013) analizowali wzmocnienie transepidermalne po frakcyjnej ablacyjnej permeacji skóry w modelu szczurzym. Szczury (Sprague Dawley, obu płci) znieczulano mieszaniną ketaminy (60 mg/kg) i ksylazyny (10 mg/kg) wstrzykiwaną dootrzewnowo lub domięśniowo. Szczury golono i przygotowywano po stronie grzbietowej i bocznej. Perforację skóry (SP), a następnie zastosowanie niskoczęstotliwościowego urządzenia wspomaganego ultradźwiękami (IMPACT) badano w pięciu różnych warunkach: normalna skóra (kontrola), miejscowy błękit Evans (EB), miejscowy EB + US, miejscowy SP + EB oraz miejscowy SP + EB + US. Skrawki zamrożone z biopsji skóry pobierano po 0 i 15 min czasu inkubacji do badania histologicznego przy użyciu wysokiej rozdzielczości mikroskopu cyfrowego. Obszar penetracji (głębokość penetracji + szerokość) i wybarwienie między odległościami penetracji analizowano za pomocą zaawansowanego oprogramowania obrazowego. Intensywność odbicia spektroskopowo mierzono w dwóch warunkach długości fali: 665 nm (wrażliwej na EB) i 772 nm (niewrażliwej na EB). Stosunek 665/772 nm zastosowano jako wskaźnik penetracji – niski stosunek oznaczał wyższą penetrację EB, a wysoki stosunek niską penetrację EB. Biopsje pobierano i zamrażano do badania histologicznego przy użyciu mikroskopu cyfrowego (Olympus, Japonia), a analizę danych przeprowadzono przy użyciu oprogramowania do przetwarzania obrazu ImageJ (Burger i Burg, Hagenberg, Austria). Obszar penetracji zdefiniowano jako obszar wybarwiony podzielony przez obszar krateru i wyrażono w %. Szerokość penetracji zdefiniowano jako linię szerokości podzieloną przez szerokość krateru, wyrażoną w %. Głębokość penetracji zdefiniowano jako linię głębokości podzieloną przez głębokość krateru, wyrażoną w %. Aby zwizualizować i przeanalizować działanie urządzenia wspomaganego ultradźwiękami, zastosowano system obrazowania polaryzacyjnego. Kamera CCD (Olympus, Japonia) była umieszczona nad przygotowanym szkiełkiem z próbką skóry w celu akwizycji obrazu.

Intensywność wybarwienia EB w zależności od odległości (głębokości i szerokości) była istotnie wyższa dla SP + EB + US (99,66 ± 23,67 pikseli) w porównaniu do SP + EB (52,33 ± 25,34 pikseli) oraz dla SP + EB + US (80,83 ± 15,41 pikseli) w porównaniu do SP + EB (66,83 ± 28,56 pikseli) (p < 0,05–0,01). Podobnie, stosunki intensywności odbicia spektrometrycznego dla miejscowego EB (2,1 ± 0,4) i miejscowego EB + US (1,8 ± 0,3) były wysokie, co wskazywało na niską penetrację EB. W przeciwieństwie do tego, stosunki dla SP + EB + US (0,4 ± 0,02) w porównaniu do SP + EB (1,4 ± 0,08) były niskie, co wskazywało na istotnie wyższą penetrację EB dla tego pierwszego (p < 0,01). Histologiczne skrawki zamrożone z wysokiej rozdzielczości fotografii cyfrowych były zgodne z obiektywnymi pomiarami. Przy 0-minutowym czasie inkubacji penetracja EB była istotnie wyższa przy 70 w porównaniu do 40 W (p < 0,01). Po 15 min penetracja EB była istotnie wyższa w porównaniu do 0 min dla 70 i 40 W. Stwierdzono, że urządzenie wspomagane ultradźwiękami po ablacyjnej permeacji RF istotnie zwiększa zakres penetracji EB, na co wskazuje głębokość, szerokość i intensywność wybarwienia (rys. 3a–d).

(a) Skrawka mrożona do badania histologicznego po ablacyjnej permeacji RF bez błękitu Evans; (b) z błękitem Evans dostarczonym przez urządzenie wspomagane ultradźwiękami, wykazująca znacznie zwiększoną penetrację barwnika; (c) mikroskopia fluorescencyjna po frakcyjnej ablacyjnej permeacji laserem CO2 bez kwasu aminolewulinowego; (d) z ALA dostarczonym przez urządzenie wspomagane ultradźwiękami, wykazująca zwiększoną penetrację ALA
Rys. 3 Skrawki mrożone do badania histologicznego z wysokiej rozdzielczości fotografii cyfrowych (a) bez błękitu Evans (EB) i (b) z EB dostarczonym przez urządzenie wspomagane ultradźwiękami po ablacyjnej permeacji RF, wykazujące istotnie zwiększoną penetrację EB; mikroskopia fluorescencyjna wysokiej rozdzielczości fotografii cyfrowych (c) bez kwasu aminolewulinowego (ALA) i (d) z ALA dostarczonym przez urządzenie wspomagane ultradźwiękami po frakcyjnej ablacyjnej permeacji laserem CO2, wykazująca istotnie zwiększoną penetrację ALA

Pierwsze doświadczenie kliniczne z urządzeniem do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków zostało opisane w 2011 roku przez Kassugę i współpracowników (2011). To studium przypadku opisało dwie pacjentki z licznymi ogniskami rogowacenia słonecznego (AK). Badanie oceniało skuteczność transepidermalnego (TED) podania proleku aminolewulinianu metylu (MAL) w PDT połączonego z urządzeniem do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków. Kliniczną ocenę skuteczności oparto na zmniejszeniu liczby AK oraz poprawie tekstury i koloru skóry. Obie pacjentki były jednocześnie leczone standardowym MAL-PDT (lewe przedramię) i zmodyfikowanym protokołem – frakcyjną częstotliwością radiową (RF) połączoną z MAL i urządzeniem ultradźwiękowym na przeciwległym przedramieniu (MAL-GT). Poprawę tekstury i pigmentacji skóry obserwowano po jednym zabiegu po obu stronach, i była ona bardziej widoczna po stronie leczonej metodą MAL-GT (podczas wizyty kontrolnej po 6 miesiącach). Pacjentka 1 miała 34 zmiany na prawym przedramieniu (protokół MAL-GT) i 54 zmiany na przeciwległym przedramieniu (standardowy protokół MAL-PDT). Po 6 miesiącach od wdrożenia protokołu stwierdzono 8 zmian AK po stronie leczonej MAL-GT i 34 po stronie leczonej MAL-PDT. Wyniki te wykazały spadek o 76,4% i 37% odpowiednio na prawym i lewym leczonym przedramieniu. Pacjentka 2, początkowo z 24 i 21 zmianami odpowiednio na prawym i lewym przedramieniu, prezentowała po PDT odpowiednio dwie i sześć zmian, co stanowi spadek o 91,6% i 71,4%. Ogólnie stwierdzono, że w tych przypadkach PDT związana z TED MAL z czasem inkubacji 1 h jest nie tylko skuteczna w leczeniu AK, ale także daje lepsze wyniki niż protokół standardowy.

Issa i in. (2013a) oceniali skuteczność, bezpieczeństwo i zadowolenie pacjentów ze stosowania technologii frakcyjnej ablacyjnej RF (Pixel RF) połączonej z kremem z 0,05% kwasem retinowym oraz ultradźwiękami (US) o fali ciśnienia akustycznego u pacjentek z rozstępami typu alba (SD) na piersiach. Osiem pacjentek leczono trzyetapową procedurą: frakcyjna ablacyjna RF do perforacji skóry, miejscowa aplikacja 0,05% kwasu retinowego na perforowaną skórę i zastosowanie US w celu zwiększenia penetracji. Kolejnych osiem pacjentek z brzusznymi rozstępami typu alba poddano samemu leczeniu RF, bez kwasu retinowego lub US. Trzy pacjentki z SD na piersiach poprawiły się z „ciężkiego” na „umiarkowany”, dwie z „ciężkiego” na „łagodny”, dwie z „umiarkowanego” na „łagodny”, a jedna z „wyraźnego” na „łagodny”. Ocena kliniczna wykazała istotną poprawę wyglądu SD u wszystkich tych pacjentek (P = 0,008), przy niskiej częstości występowania działań niepożądanych i wysokim poziomie zadowolenia pacjentek. Wśród pacjentek leczonych wyłącznie RF dwie poprawiły się z „ciężkiego” na „wyraźny”, jedna z „wyraźnego” na „umiarkowany”, a jedna z „wyraźnego” na „łagodny”. Cztery pacjentki nie wykazały żadnej poprawy. Ocena kliniczna nie wykazała istotnej poprawy wyglądu SD leczonego wyłącznie RF, przy niskiej częstości działań niepożądanych, ale niskim poziomie zadowolenia pacjentek. Stwierdzono, że frakcyjna ablacyjna RF i akustyczne ciśnienie US w połączeniu z 0,05% kwasem retinowym są bezpieczne i skuteczne w leczeniu rozstępów typu alba.

Celem badania przeprowadzonego przez Issa i in. (2013b) była ocena odpowiedzi klinicznej i działań niepożądanych technologii transepidermalnego dostarczania leków (TED) w bliznach przerostowych na ciele i twarzy przy użyciu frakcyjnej ablacyjnej częstotliwości radiowej (RF) połączonej z niskoczęstotliwościowymi ultradźwiękami o ciśnieniu akustycznym (US). Czterech pacjentów z bliznami przerostowymi leczono triamcynolonem przy użyciu frakcyjnej ablacyjnej RF i US. Procedura leczenia składała się z trzech etapów: (i) frakcyjna ablacyjna RF do perforacji skóry, (ii) miejscowa aplikacja acetonidu triamcynolonu 20 mg/ml na perforowaną skórę i (iii) fala ultradźwiękowa ciśnienia akustycznego zastosowana w celu zwiększenia penetracji. Badanie zakończyło się całkowitym ustąpieniem po jednej sesji u pacjentów z bliznami w okolicy nosa i żuchwy. Blizna na szyi (po tracheostomii) wykazała całkowite ustąpienie po czterech sesjach (rys. 4a, b). Blizna na kolanie wykazała znaczną poprawę po czterech sesjach. Łagodny i jednorodny zanik obserwowano w bliźnie przerostowej na szyi.

Blizna przerostowa po tracheostomii na szyi: (a) przed leczeniem, (b) całkowite ustąpienie po czterech sesjach frakcyjnej perforacji skóry RF, miejscowego triamcynolonu i ultradźwięków o ciśnieniu akustycznym
Rys. 4 Blizna po tracheostomii (a) na szyi wykazała całkowite ustąpienie po czterech sesjach (b) z użyciem frakcyjnej ablacyjnej RF do perforacji skóry, miejscową aplikacją triamcynolonu na perforowaną skórę oraz falą ultradźwiękową ciśnienia akustycznego zastosowaną w celu zwiększenia penetracji

Wykazano, że metoda zastosowana w tym badaniu poprawia skuteczność steroidów w leczeniu blizn przerostowych, minimalizując ryzyko miejscowego zaniku i nieregularnego wyglądu leczonej zmiany. Tę samą metodę, z trzyetapową procedurą (rys. 5), można zastosować w celu poprawy jakości blizn nieprzerostowych, w których zamiast triamcynolonu lepiej wskazane są kwas retinowy i witamina C (rys. 6a, b).

Trzyetapowa procedura transepidermalnego dostarczania leków: (i) frakcyjna ablacyjna perforacja skóry RF, (ii) miejscowa aplikacja leku na perforowaną skórę i (iii) fala ultradźwiękowa ciśnienia akustycznego zastosowana w celu zwiększenia penetracji
Rys. 5 Procedura leczenia składała się z trzech etapów: (i) frakcyjna ablacyjna RF do perforacji skóry, (ii) miejscowa aplikacja leku na perforowaną skórę i (iii) fala ultradźwiękowa ciśnienia akustycznego zastosowana w celu zwiększenia penetracji
Urazowa blizna nieprzerostowa w okolicy skroniowej twarzy: (a) przed leczeniem i (b) po leczeniu frakcyjną ablacyjną RF wraz z kwasem retinowym i witaminą C oraz ultradźwiękami o ciśnieniu akustycznym, wykazująca poprawę
Rys. 6 Przed (a) i po leczeniu (b) frakcyjną ablacyjną RF + kwas retinowy i witamina C + fala ultradźwiękowa ciśnienia akustycznego; poprawa urazowej blizny nieprzerostowej na twarzy (okolica skroniowa)

W niedawnym badaniu Trelles i in. (Trelles i Martínez-Carpio 2014) mieli na celu ocenę skuteczności i bezpieczeństwa metody transepidermalnego dostarczania (TED) w leczeniu blizn potrądzikowych. Łącznie 19 pacjentów z umiarkowanymi do ciężkich bliznami leczono przy użyciu jednobiegunowej frakcyjnej technologii ablacyjnej RF (Pixel RF) w celu utworzenia mikrokanałów w skórze właściwej, a następnie zastosowano ultradźwięki ciśnienia akustycznego. Wszyscy pacjenci przeszli cztery sesje leczenia w odstępach 3-tygodniowych. Badanie wykazało istotną poprawę blizn na twarzy, plecach i ramionach (P < 0,0001). W obserwacji po 2 miesiącach wyblaknięcie całkowitych blizn wynosiło 57% na twarzy i 49% na plecach i ramionach. Po 6 miesiącach odsetek wzrósł do 62% i 58% odpowiednio na twarzy i na plecach/ramionach. Pacjenci zgłaszali umiarkowane zadowolenie (16%), zadowolenie (53%) i duże zadowolenie (31%). Nie obserwowano nieoczekiwanych działań niepożądanych ablacji ani nadwrażliwości. Stwierdzono, że dwumodalna procedura jest bezpieczna i skuteczna w zmniejszaniu blizn potrądzikowych.

Wcześniej Trelles i in. (2013) mieli na celu określenie skuteczności i bezpieczeństwa rewitalizacji twarzy przy użyciu frakcyjnego lasera na dwutlenek węgla (CO2) (iPixel CO2), emitera ultradźwięków (IMPACT) oraz preparatu kosmeceutycznego do zastosowania śródoperacyjnego. Do tego split-face, podwójnie zaślepionego, randomizowanego badania prospektywnego włączono czternastu pacjentów; u każdego pacjenta jedną połowę twarzy leczono wyłącznie frakcyjnym laserem CO2, podczas gdy druga połowa otrzymała ten sam laser, a następnie akustyczne ciśnienie ultradźwiękowe kosmeceutyków. Oba leczenia przyniosły istotną poprawę we wszystkich ocenianych parametrach, jednak połączone leczenie US i kosmeceutykami uzyskało lepsze wyniki w zakresie zmniejszenia drobnych linii i zmarszczek, a także 80% ogólną poprawę starzenia się twarzy w 6-miesięcznej obserwacji. Leczenie było dobrze tolerowane i nie obserwowano działań niepożądanych. Osiemdziesiąt sześć procent pacjentów stwierdziło, że jest zadowolonych lub bardzo zadowolonych z wyników. Wnioskiem było, że jedna sesja frakcyjnego ablacyjnego lasera CO2 i technologii akustycznego ciśnienia ultradźwiękowego do TED kosmeceutyków jest skuteczną metodą rewitalizacji twarzy.

Ostatnio Issa i jej współpracownicy (2015) badali kliniczną skuteczność i działania niepożądane TED w łysieniu plackowatym (AA) przy użyciu frakcyjnych metod ablacyjnych i ultradźwięków o ciśnieniu akustycznym (US) w celu dostarczenia roztworu triamcynolonu do skóry. Leczenie składało się z trzech etapów: frakcyjna ablacyjna RF lub laser CO2, a następnie miejscowa aplikacja triamcynolonu i wprowadzenie go za pomocą fali ultradźwiękowej ciśnienia akustycznego. Liczba sesji była zróżnicowana w zależności od odpowiedzi klinicznej (zakres 1–6). Leczenie spowodowało całkowite odzyskanie wyleczonego obszaru u wszystkich pacjentów; czterech z nich utrzymało wynik w 12-miesięcznej obserwacji. Dwóch pacjentów było leczonych frakcyjną ablacyjną RF + triamcynolon + US i uzyskało całkowitą odpowiedź po trzech i sześciu sesjach. Pozostałych dwóch, leczonych frakcyjnym ablacyjnym CO2 + triamcynolon + US, uzyskało całkowitą odpowiedź po jednej sesji (rys. 7). Badacze stwierdzili, że frakcyjne ablacyjne odnawianie skóry w połączeniu z falą ultradźwiękową ciśnienia akustycznego jest nową opcją leczenia AA, z dobrymi wynikami klinicznymi i niską częstością działań niepożądanych.

Ognisko łysienia plackowatego wykazujące całkowitą odpowiedź po jednej sesji frakcyjnej ablacyjnej CO2 wraz z triamcynolonem i ultradźwiękami o ciśnieniu akustycznym: przed leczeniem, po 1 miesiącu i po 3 miesiącach, od góry do dołu
Rys. 7 Całkowita odpowiedź ogniska łysienia plackowatego po jednej sesji leczenia frakcyjną ablacyjną CO2 + triamcynolon + ultradźwięki ciśnienia akustycznego (przed, po 1 miesiącu i po 3 miesiącach; od góry do dołu)

W niedawnym badaniu Waibel i in. (2015) oceniali in vivo, czy występuje zwiększona skuteczność frakcyjnego lasera ablacyjnego z natychmiastowymi przezskórnymi falami akustycznymi (IMPACT) w celu zwiększenia dostarczania leków, na podstawie histologicznej oceny immunofluorescencyjnej. Do oceny, czy połączenie frakcyjnego lasera ablacyjnego z natychmiastowymi przezskórnymi ultradźwiękami zwiększa dostarczanie leku, wybrano kwas aminolewulinowy (ALA). Sześciu pacjentów było leczonych w czterech miejscach leczenia – jeden obszar traktowany miejscowo ALA, jeden obszar frakcyjnym laserem ablacyjnym (iPixel CO2) i miejscowo zastosowanym ALA, jeden obszar frakcyjnym laserem ablacyjnym i systemem dostarczania przezskórnego, a ostatni obszar miejscowo zastosowanym ALA z systemem dostarczania przezskórnego. Porównanie wielkości dyfuzji, zarówno bocznego rozprzestrzeniania się ALA, jak i dyfuzji w głąb ALA, mierzono mikroskopem fluorescencyjnym. W przypadku lasera + ALA + urządzenia akustycznego boczna fluorescencja protoporfiryny IX wynosiła średnio 0,024 mm w porównaniu do 0,0084 mm w przypadku lasera frakcyjnego i ALA. Dyfuzja z akustycznym urządzeniem powietrznym była o rząd wielkości większa. Autorzy stwierdzili, że połączone podejście z frakcyjnym laserem CO2 i urządzeniem IMPACT dało najlepsze wyniki w zwiększaniu głębokości penetracji ALA (rys. 3).

Suh i in. (2012) przeprowadzili badanie mające na celu ocenę skuteczności i bezpieczeństwa zwiększonej penetracji osocza bogatopłytkowego (PRP) za pomocą ultradźwięków po plazmowej frakcyjnej częstotliwości radiowej w leczeniu rozstępów. Uczestnicy byli leczeni urządzeniem do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków w połączeniu z technologią frakcyjnej częstotliwości radiowej (Pixel RF) przez trzy sesje w odstępach 3-tygodniowych; ultradźwięki zastosowano w celu zwiększenia penetracji osocza bogatopłytkowego. Dwa miesiące po ostatnim leczeniu średnia szerokość najszerszych rozstępów zmniejszyła się z 0,75 do 0,27 mm; z łącznej liczby 18 uczestników, 13 zostało ocenionych przez dwóch zaślepionych recenzentów jako wykazujący „doskonałą” lub „bardzo dobrą” ogólną poprawę. Łącznie 72,2% uczestników zgłosiło bycie „bardzo zadowolonymi” lub „niezwykle zadowolonymi” z ogólnej poprawy. Jedynym zgłoszonym działaniem niepożądanym było przebarwienie pozapalne (11,1%). Badacze stwierdzili, że frakcyjna częstotliwość radiowa i transepidermalne dostarczanie PRP przy użyciu ultradźwięków są skuteczne i bezpieczne w leczeniu rozstępów.

W niedawnym prospektywnym, kontrolowanym badaniu Trelles i in. (2015) zastosowali technikę fluorescencyjną (fluoresceinę), aby jakościowo i ilościowo określić transepidermalną penetrację kosmeceutyku po uczynnieniu skóry przy użyciu urządzenia do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków oraz frakcyjnej ablacyjnej technologii częstotliwości radiowej (Pixel RF). Zabiegi wykonywano w okolicy zauchwowej u 16 pacjentów, a biopsje pobierano po 10 min i po 15 h od zabiegu. Intensywność fluorescencji skórnej w leczonych próbkach porównano z kontrolami autofluorescencji (AC) i kontrolami technicznymi (TC). Wyniki wykazały, że próbki leczone Pixel RF + US wykazywały większą intensywność fluorescencji niż AC i TC, zarówno po 10 min, jak i 15 h po leczeniu. Wzrosty fluorescencji były klasyfikowane jako umiarkowane lub intensywne, ale w żadnym przypadku jako zerowe lub nieznaczne. Wyniki po 10 min wynosiły Pixel RF + US (55,4 ± 10,1), AC (8,6 ± 2,8) i TC (8,2 ± 3,6). Po 15 h wyniki wynosiły Pixel RF + US (54,2 ± 7,2), AC (8,9 ± 1,7) i TC (8,3 ± 2,4). Różnice między próbkami a kontrolami były istotne, zarówno po 10 min, jak i po 15 h (p < 0,0008). Autorzy stwierdzili, że przeprowadzona procedura transepidermalnego dostarczania umożliwiła przedłużoną i skuteczną penetrację skórną produktów stosowanych miejscowo.

Podsumowanie

Ten przegląd nowatorskiego urządzenia do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków wykazuje, że wytwarza ono mechaniczne ciśnienie powietrza, które pomaga wprowadzać miejscowe produkty/substancje kosmetyczne do górnych warstw skóry i, co ważniejsze, tworzy cykle ujemnego/dodatniego ciśnienia (efekt „pchania i ciągnięcia”) w obrębie perforowanych mikrokanałów, które mogą uwolnić nagromadzenie płynu wewnątrzkomórkowego i pomóc produktowi kosmetycznemu, zwiększając w ten sposób wnikanie substancji do skóry na docelową głębokość tkanki.

Idea leczenia frakcyjną ablacją przed zastosowaniem środków miejscowych w celu zwiększenia dostarczania leków wciąż zdobywa coraz większą uwagę i zainteresowanie w dermatologii zabiegowej (Brauer i in. 2014; Loesch i in. 2014).

Mając na uwadze złagodzenie wad i ograniczeń związków stosowanych miejscowo, to nowatorskie urządzenie do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków stwarza nowe możliwości wspomaganego dostarczania leków. Zastosowanie tego urządzenia do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków w połączeniu z technologią frakcyjnego dostarczania energii było testowane i walidowane klinicznie w ciągu ostatnich 5 lat i jest obiecującą metodą, która może utorować drogę dla przyszłych możliwości w dostarczaniu transepidermalnym w trudnych wskazaniach skórnych, takich jak terapia fotodynamiczna lub rak skóry, lub wskazaniach estetycznych, takich jak blizny, trądzik lub łysienie, w dermatologii zabiegowej.

Najważniejsze wnioski

  1. Wiele leków jest zbyt dużych (masa cząsteczkowa >500 Da), aby przenieiknąć przez barierę warstwy rogowej i wymaga podania pozajelitowego lub ogólnoustrojowego.
  2. Frakcyjna terapia ablacyjna skóry stała się powszechną metodą w dermatologii zabiegowej, umożliwiającą przewidywalne tworzenie ablacyjnych mikroskopijnych kanałów o różnej głębokości w warstwie rogowej i innych warstwach naskórka, stwarzając tym samym nowe możliwości w dostarczaniu leków.
  3. Nowatorskie urządzenie do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków wytwarza mechaniczne ciśnienie powietrza, tworząc cykle ujemnego/dodatniego ciśnienia w obrębie perforowanych mikrokanałów wstępnie utworzonych metodami ablacyjnymi.
  4. Ten efekt pchania i ciągnięcia może uwolnić nagromadzenie płynu wewnątrzkomórkowego w mikrokanałach, zwiększając penetrację kosmetyku/leku do skóry.
  5. Zastosowanie tego urządzenia do wspomaganego ultradźwiękami dostarczania leków w połączeniu z technologią frakcyjnego dostarczania energii zostało opisane jako skuteczna metoda poprawy penetracji leku do skóry w wielu różnych chorobach skóry (Bloom i in. 2013).

Referencje

Akomeah FK. Topical dermatological drug delivery: Quo Vadis? Curr Drug Deliv. 2010;7:283–96.

Alexiades-Armenakas MR, Dover JS, Arndt KA. The spectrum of laser skin resurfacing: nonablative, fractional, and ablative laser resurfacing. J Am Acad Dermatol. 2008;58(5):719–37.

Anselmo AC, Mitragotri S. An overview of clinical and commercial impact of drug delivery systems. J Control Release. 2014;190:15–28.

Arno AI, Gauglitz GG, Barret JP, Jeschke MG. Up-to-date approach to manage keloids and hypertrophic scars: a useful guide. Burns. 2014;40(7):1255–66.

Bloom BS, Brauer JA, Geronemus RG. Ablative fractional resurfacing in topical drug delivery: an update and outlook. Dermatol Surg. 2013;39(6):839–48.

Brauer JA, Krakowski AC, Bloom BS, Nguyen TA, Geronemus RG. Convergence of anatomy, technology, and therapeutics: a review of laser-assisted drug delivery. Semin Cutan Med Surg. 2014;33:176–81.

Britva A, et al. European patent EP2459268B1 “A sonotrode”.

Byl NN. The use of ultrasound as an enhancer for transcutaneous drug delivery: phonophoresis. Phys Ther. 1995;75:539–53.

Carniol PJ, Hamilton MM, Carniol ET. Current status of fractional laser resurfacing. JAMA Facial Plast Surg. 2015;17:360–6.

David SJ, Gary PM. Themed issue: recent advances in transdermal drug delivery. J Pharm Pharmacol. 2010;62:669–70.

Elias PM, Menon GK. Structural and lipid biochemical correlates of the epidermal permeability barrier. Adv Lipid Res. 1991;24:1–26.

Erlendsson AM, Anderson RR, Manstein D, Waibel JS. Developing technology: ablative fractional lasers enhance topical drug delivery. Dermatol Surg. 2014a;40 Suppl 1:S142–6.

Erlendsson AM, Philipsen PA, Anderson RR, Paasch U, Haedersdal M. Fractional ablative erbium YAG laser: histological characterization of relationships between laser settings and micropore dimensions. Lasers Surg Med. 2014b;46(4):281–9.

Forster B, Klein A, Szeimies RM, Maisch T. Penetration enhancement of two topical 5-aminolaevulinic acid formulations for photodynamic therapy by erbium:YAG laser ablation of the stratum corneum: continuous versus fractional ablation. Exp Dermatol. 2010;19(9):806–12.

Gauglitz GG. Management of keloids and hypertrophic scars: current and emerging options. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013;6:103–14.

Guy RH. Transdermal drug delivery. Handb Exp Pharmacol. 2010;197:399–410.

Haak CS, Illes M, Paasch U, Haedersdal M. Histological evaluation of vertical laser channels from ablative fractional resurfacing: an ex vivo pig skin model. Lasers Med Sci. 2011;26(4):465–71.

Haak CS, Bhayana B, Farinelli WA, Anderson RR, Haedersdal M. The impact of treatment density and molecular weight for fractional laser-assisted drug delivery. J Control Release. 2012a;163:335–41.

Haak CS, Farinelli WA, Tam J, et al. Fractional laser-assisted delivery of methyl aminolevulinate: impact of laser channel depth and incubation time. Lasers Surg Med. 2012b;44:787–95.

Haedersdal M, Sakamoto FH, Fairinelli WA, et al. Fractional CO2 laser-assisted drug delivery. Lasers Surg Med. 2010;42:113–22.

Haedersdal M, Katsnelson J, Sakamoto FH, et al. Enhanced uptake and photoactivation of topical methyl aminolevulinate after fractional CO2 pretreatment. Lasers Surg Med. 2011;43:804–13.

Haftek M, Teillon MH, Schmitt D. Stratum corneum, corneodesmosomes and ex vivo percutaneous penetration. Microsc Res Tech. 1998;43(3):242–9.

Issa MC, de Britto Pereira Kassuga LE, Chevrand NS, do Nascimento Barbosa L, Luiz RR, Pantaleão L, Vilar EG, Rochael MC. Transepidermal retinoic acid delivery using ablative fractional radiofrequency associated with acoustic pressure ultrasound for stretch marks treatment. Lasers Surg Med. 2013a;45(2):81–8.

Issa MC, Kassuga LE, Chevrand NS, Pires MT. Topical delivery of triamcinolone via skin pretreated with ablative radiofrequency: a new method in hypertrophic scar treatment. Int J Dermatol. 2013b;52(3):367–70.

Issa MC, Pires M, Silveira P, Xavier de Brito E, Sasajima C. Transepidermal drug delivery: a new treatment option for areata alopecia? J Cosmet Laser Ther. 2015;17(1):37–40.

Kassuga PEL, Issa MC, Chevrand NS. Transepidermal medication application associated with photodynamic therapy in actinic keratosis treatment. Surg Cosmet Dermatol. 2011;3(4):89–92.

Kurihara-Bergstrom T, Good WR. Skin development and permeability. J Control Release. 1987;6:51–8.

Lee KL, Zhou Y. Quantitative evaluation of sonophoresis efficiency and its dependence on sonication parameters and particle size. J Ultrasound Med. 2015;34(3):519–26.

Lepselter J, Ben-Yosef T, Kostenich G, Orenstein A. Enhanced trans-epidermal delivery using fractional radiofrequency ablation and ultrasound pressure: in-vivo rat model pilot study. ASLMS Annual Conference, Boston; 2013.

Lin CH, Aljuffali IA, Fang JY. Lasers as an approach for promoting drug delivery via skin. Expert Opin Drug Deliv. 2014;11(4):599–614.

Loesch MM, Somani AK, Kingsley MM, Travers JB, Spandau DF. Skin resurfacing procedures: new and emerging options. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2014;7:231–41.

Manstein D, Herron GS, Sink RK, Tanner H, Anderson RR. Fractional photothermolysis: a new concept for cutaneous remodeling using microscopic patterns of thermal injury. Lasers Surg Med. 2004;34:426–38.

Mason TJ. Therapeutic ultrasound: an overview. Ultrason Sonochem. 2011;18:847–52.

Menon GK, Elias PM. Morphologic basis for a pore-pathway in mammalian stratum corneum. Skin Pharmacol. 1997;10(5–6):235–46.

Michael R, Mark P, Sheree Elizabeth C. Skin transport. In: Walters K, editor. Dermatological and transdermal formulations. New York: Informa Healthcare; 2002. p. 89–195.

Mitragotri S. Breaking the skin barrier. Adv Drug Deliv Rev. 2004a;56:555–6.

Mitragotri S. Breaking the skin barrier. Adv Drug Deliv Rev. 2004b;56:555–64.

Mitragotri S. Healing sound: the use of ultrasound in drug delivery and other therapeutic applications. Nat Rev Drug Discov. 2005;4:255–60.

Mitragotri S, Kost J. Low-frequency sonophoresis: a noninvasive method of drug delivery and diagnostics. Biotechnol Prog. 2000;16:488–92.

Mitragotri S, Kost J. Transdermal delivery of heparin and low-molecular-weight heparin using low-frequency ultrasound. Pharm Res. 2001;18:1151–6.

Mitragotri S, Edwards D, Blankschtein D, Langer R. A mechanistic study of ultrasonically enhanced transdermal drug delivery. J Pharm Sci. 1995;84:697–706.

Mormito Y, Mutoh M, Ueda H, Fang L, Hirayama K, Atobe M, Kobayashi D. Elucidation of the transport pathway in hairless rat skin enhanced by low-frequency sonophoresis based on the solute–water transport relationship and confocal microscopy. J Control Release. 2005;103:587–97.

Nino M, Calabro G, Santoianni P. Topical delivery of active principles: the field of dermatological research. Dermatol Online J. 2010;16(1):4.

Oni G, Brown SA, Kenkel JM. Can fractional lasers enhance transdermal absorption of topical lidocaine in an in vivo animal model? Lasers Surg Med. 2012;44:168–74.

Park D, Park H, Seo J, Lee S. Sonophoresis in transdermal drug delivery. Ultrasonics. 2014;54(1):56–65.

Pitt WG, Husseini GA, Staples BJ. Ultrasonic drug delivery – a general review. Expert Opin Drug Deliv. 2004;1:37–56.

Prausnitz MR, Langer R. Transdermal drug delivery. Nat Biotechnol. 2008;26:1261–8.

Prausnitz MR, Elias PM, Franz TJ, et al. Skin barrier and transdermal drug delivery. In: Bolognia JL, Jorizzo JL, Schaffer JV, editors. Dermatology. 3rd ed. St. Louis: Elsevier Health Sciences; 2012.

Pua EC, Pei Z. Ultrasound-mediated drug delivery. IEEE Eng Med Biol Mag. 2009;28:64–75.

Rkein A, Ozog D, Waibel JS. Treatment of atrophic scars with fractionated CO2 laser facilitating delivery of topically applied poly-L-lactic acid. Dermatol Surg. 2014;40(6):624–31.

Scheuplein RJ, Blank IH. Permeability of the skin. Physiol Rev. 1971;51(4):702–47.

Sivakumari M, Tachibana K, Pandit AB, Yasui K, Tuziuti T, Towatai A, Iidaa Y. Transdermal drug delivery using ultrasound: theory, understanding and critical analysis. Cell Mol Biol. 2005;51:OL767–84.

Sklar LR, Burnett CT, Waibel JS, Moy RL, Ozog DM. Laser assisted drug delivery: a review of an evolving technology. Lasers Surg Med. 2014;262:249–62.

Smith NB. Perspectives on transdermal ultrasound mediated drug delivery. Int J Nanomedicine. 2007;2(4):585–94.

Suh DH, Lee SJ, Lee JH, Kim HJ, Shin MK, et al. Treatment of striae distensae combined with enhanced penetration of platelet-rich plasma and ultrasound after plasma fractional radiofrequency. J Cosmet Laser Ther. 2012;14(6):272–6.

Tang H, Wang CCJ, Blankschtein D, Langer R. An investigation of the role of cavitation in low-frequency ultrasound-mediated transdermal drug transport. Pharm Res. 2002;19:1160–9.

Taudorf EH, Haak CS, Erlendsson AM, Philipsen PA, Anderson RR, Paasch U, Haedersdal M. Fractional ablative erbium YAG laser: histological characterization of relationships between laser settings and micropore dimensions. Lasers Surg Med. 2014;46(4):281–9.

Terahara T, Mitragotri S, Langer R. Porous resins as a cavitation enhancer for low-frequency sonophoresis. J Pharm Sci. 2002;91:753–9.

Togsverd-Bo K, Haak CS, Thaysen-Petersen D, Wulf HC, Anderson RR, Haedersdal M. Intensified photodynamic therapy of actinic keratoses with fractional CO2 laser: a randomized clinical trial. Br J Dermatol. 2012;166(6):1262–9.

Togsverd-Bo K, Lei U, Erlendsson AM, Taudorf EH, Philipsen PA, Wulf HC, Skov L, Haedersdal M. Combination of ablative fractional laser and daylight-mediated photodynamic therapy for actinic keratosis in organ transplant recipients – a randomized controlled trial. Br J Dermatol. 2015;172(2):467–74.

Trelles MA, Martínez-Carpio PA. Attenuation of acne scars using high-power fractional ablative unipolar radiofrequency and ultrasound for transepidermal delivery of bioactive compounds through microchannels. Lasers Surg Med. 2014;46(2):152–9.

Trelles MA, Leclère FM, Martínez-Carpio PA. Fractional carbon dioxide laser and acoustic pressure ultrasound for transepidermal delivery of cosmeceuticals: a novel method of facial rejuvenation. Aesth Plast Surg. 2013;37:965–72.

Trelles MA, Alcolea JM, Martínez-Carpio PA. Transepidermal delivery of cosmeceuticals using radiofrequency and ultrasound: study of the penetration of a cosmetic gel in vivo by fluorescence microscopy. Glob Dermatol. 2015;2(3):143–6.

Waibel JS, Rudnick A. Current trends and future considerations in scar treatment. Semin Cutan Med Surg. 2015;34:13–6.

Waibel JS, Wulkan AJ, Shumaker PR. Treatment of hypertrophic scars using laser and laser-assisted corticosteroid delivery. Lasers Surg Med. 2013;45(3):135–40.

Waibel J, Rudnick A, Nousari C. Fractional ablative laser followed by transdermal acoustic pressure wave device to enhance the drug delivery of aminolevulinic acid – in-vivo fluorescence microscopy study. Abstract AAD San Francisco; 2015.

This site uses cookies

We use cookies to collect information about how you use this site. We use this information to make the website work as well as possible and improve our services.