Non-ablative Lasers for Stretch Marks


Lasery nieablacyjne w leczeniu rozstępów

Luciana Archetti Conrado, Melina Kichler, Priscilla Spina and Isis Suga Veronez São Paulo, SP, Brazylia

Streszczenie

Striae distensae (SD) lub rozstępy (SM), powszechna choroba skóry, nie powodują żadnych poważnych problemów medycznych; mogą jednak powodować znaczny dystres u osób nimi dotkniętych. Są to zmiany dermatologiczne, zwykle bezobjawowe, które często powstają w wyniku stresu mechanicznego, niektórych chorób endokrynologicznych, ciąży (rozstępy ciążowe, striae gravidarum) lub długotrwałego narażenia na steroidy. Początkowo mogą mieć charakter rumieniowy (striae rubra), ale z czasem ulegają atrofii i przybierają biały kolor (striae alba). Chociaż nie istnieje „złoty standard” leczenia rozstępów, zbadano różne parametry laserowe stosowane samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami leczenia. Z biegiem lat nieablacyjne lasery frakcyjne wykazały dobre wyniki kliniczne i stały się bardzo popularne, zwłaszcza dlatego, że są dobrze tolerowane i bezpieczne, nawet u pacjentów z wyższymi fototypami skóry (IV–V). Przebarwienie pozapalne jest najczęstszym powikłaniem; jednakże w większości przypadków jest ono przemijające, a jego częstość występowania jest mniejsza niż w przypadku laserów ablacyjnych. W niniejszym rozdziale omówiono zastosowanie laserów nieablacyjnych w leczeniu SD.

Słowa kluczowe  Striae distensaeRozstępyStriae rubraStriae albaNieablacyjny laser frakcyjnyAblacyjny laser frakcyjnyIntensywne światło pulsacyjnePulsacyjny laser barwnikowyFototermoliza

Wprowadzenie

Striae distensae (SD), znane również jako rozstępy, striae atrophicans lub rozstępy ciążowe (striae gravidarum), są powszechnie występującymi zmianami skórnymi, które mogą stanowić znaczne obciążenie psychiczne dla pacjentów. Po raz pierwszy zostały opisane histologicznie w 1889 roku przez Troisiera i Menetrier i do dziś pozostają wyzwaniem pod względem leczenia i profilaktyki (Troisier and Menetrier 1889). Striae distensae są zmianami dermatologicznymi, które często powstają w wyniku stresu mechanicznego (szybka zmiana masy ciała, dojrzewanie, ciąża), niektórych chorób endokrynologicznych (takich jak zespół Cushinga i zespół Marfana) lub długotrwałego narażenia na leki, takie jak steroidy, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe (Hexsel et al. 2012).

Wydaje się, że grupą najbardziej narażoną na rozwój ciężkich rozstępów są nastolatkowie (Atwal et al. 2006). Częstość występowania różni się w grupach młodzieńczych, ciążowych i otyłościowych i waha się od 43% do 88% oraz od 6% do 86% odpowiednio u kobiet w ciąży i nastolatków. Wśród osób otyłych zgłaszana częstość występowania wynosi 43% (Al-Himdani et al. 2014). Elbuluk i in. zaobserwowali międzyrasowe różnice w ciężkości SD i doszli do wniosku, że kobiety afroamerykańskie były bardziej dotknięte niż kobiety białe w tym samym regionie geograficznym (Elbuluk et al. 2009). Jednak autorzy zauważyli również, że między obiema grupami występowała różnica wskaźnika masy ciała i statusu palenia, co może wskazywać, że w grę mogą wchodzić czynniki inne niż rasa (Al-Himdani et al. 2014).

Obszary anatomiczne mogą się różnić w zależności od płci i wieku. U dorastających mężczyzn zwykle zajęte są dolna część pleców i kolana, podczas gdy u osobników płci żeńskiej częściej zajęte są uda i łydki. Rozstępy ciążowe występują u ponad 70% kobiet w ciąży i są powszechnie spotykane na brzuchu i piersiach, zwykle rozwijając się po 24. tygodniu ciąży (Atwal et al. 2006; Al-Himdani et al. 2014). Mają tendencję do pojawiania się symetrycznie i obustronnie (Hanauer et al. 2011) i zwykle są bezobjawowe, ale we wczesnych stadiach mogą powodować pewien świąd (Hexsel and Dal’Forno 2013).

Striae distensae są liniowymi bliznami zanikowymi, najczęściej początkowo rumieniowymi (striae rubra), ale mogą mieć również różne kolory, takie jak fioletowy i niebieski, a następnie z czasem ulegać atrofii i hipopigmentacji oraz uzyskiwać biały kolor (striae alba) (Alves et al. 2015; Malekzad et al. 2014). Hermanns i Piérard opisali dwa dodatkowe typy SD, striae nigrae i striae caerulea, które występują u osób o ciemniejszej skórze z powodu zwiększonej melanizacji (Hermanns and Piérard 2006). Kolor SD jest związany z etapem ewolucji oraz wpływami mechanobiologicznymi melanocytów (Al-Himdani et al. 2014).

Patogeneza

Dodatni wywiad rodzinny jest ważnym czynnikiem ryzyka. U nastolatków jako czynniki wpływające na rozwój SD zgłaszane są również wskaźnik masy ciała, otyłość dziecięca, łojotok i atopowe zapalenie skóry. Z drugiej strony czynniki ryzyka u kobiet w ciąży mogą być konstytucyjne lub związane z ciążą. Czynniki konstytucyjne obejmują wiek matki, palenie tytoniu i wskaźnik masy ciała. Młodsze kobiety są bardziej narażone na rozwój SD, co sugeruje konstytucyjną różnicę w zdolności skóry do rozciągania. Czynniki związane z ciążą, takie jak masa urodzeniowa, wiek ciążowy, przyrost masy ciała i wielowodzie, wspierają teorię, że zmiany związane z ciążą mogą odgrywać rolę w rozwoju SD. Inne czynniki ryzyka obejmują choroby, takie jak zespół Marfana, zespół Cushinga, jadłowstręt psychiczny, dur brzuszny, gorączka reumatyczna, przewlekła choroba wątroby, operacje, a także leki, takie jak kortykosteroidy ogólnoustrojowe i miejscowe, terapia HIV, chemioterapia, terapia gruźlicy, środki antykoncepcyjne i neuroleptyki (Al-Himdani et al. 2014).

Patogeneza rozstępów jest wciąż nieznana, ale prawdopodobnie wiąże się ze zmianami w składnikach macierzy zewnątrzkomórkowej, w tym fibrryny, elastyny i kolagenu (Singh and Kumar 2005). Opisano trzy główne teorie dotyczące powstawania SD: mechaniczne rozciąganie skóry, zmiany hormonalne i wrodzone zaburzenia strukturalne powłok skórnych. Mechaniczne rozciąganie skóry jest postulowane z powodu prostopadłego przebiegu SD względem linii napięcia skóry. Uważa się, że zmiany hormonalne hormonu adrenokortykotropowego i kortyzolu sprzyjają aktywności fibroblastów, prowadząc do zwiększonego katabolizmu białek, a tym samym do zmniejszenia odkładania się kolagenu w substancji macierzy skórnej (Al-Himdani et al. 2014; Khater et al. 2016).

Uważa się również, że hormony związane z ciążą wpływają na powstawanie SD. Cordeiro i in. opisali zwiększoną liczbę receptorów estrogenowych i androgenowych w skórze z SD w porównaniu ze skórą prawidłową (Cordeiro et al. 2010). Wykazano niższe poziomy relaksyny w surowicy u kobiet w ciąży z SD w porównaniu z kobietami bez SD w 36. tygodniu ciąży. SD mogą również wykazywać zmienioną ekspresję genów, podobnie jak w przypadku bliznowca i twardziny, które, jak się uważa, rozwijają się z powodu zaburzonej ekspresji genów macierzy zewnątrzkomórkowej (Al-Himdani et al. 2014).

Striae rubra i alba są odrębnymi postaciami SD. Ich rozróżnienie ma znaczenie terapeutyczne (Al-Himdani et al. 2014). Zwykle zmiana dojrzewa od rubra do alba w kilku etapach podobnych do tych w mechanizmie naprawy rany, od zranienia do powstania blizny (Ryu et al. 2013; Ud-Din et al. 2016). We wczesnym rozwoju zmiany występuje głęboki i powierzchowny okołonaczyniowy naciek limfocytarny z obrzękiem, ektazją naczyniową i możliwą angiogenezą (Alves et al. 2015; Ryu et al. 2013). W mikroskopii elektronowej wczesne histologiczne zmiany w skórze właściwej można uwidocznić na podstawie degranulacji komórek tucznych i aktywacji makrofagów z uwalnianiem enzymów, takich jak elastazy, co prowadzi do elastolizy środkowej części skóry właściwej (Sheu et al. 1991). Stan zapalny ustępuje z czasem, ale wiązki kolagenu w skórze właściwej siateczkowej rozciągają się równolegle do skóry, co powoduje spłaszczenie naskórka i wydłużenie grzebieni naskórkowych, brak mieszków włosowych oraz redukcję melanocytów prowadzącą do leukodermy, a następnie utratę kolagenu i włókien sprężystych w podstrukturach (Al-Himdani et al. 2014; Ryu et al. 2013).

Ocena leczenia

Ze względu na częstość występowania SD i ich wpływ na jakość życia pacjentów, istnieje duże zapotrzebowanie na wiarygodną opcję leczenia.

Chociaż nie istnieje „złoty standard” leczenia rozstępów, próbowano różnych metod leczenia. Wynik zależy nie tylko od typu SD, ale ważny jest również typ skóry w skali Fitzpatricka, ponieważ większość działań niepożądanych, szczególnie w przypadku lasera, występuje u pacjentów z ciemniejszym typem skóry (Al-Himdani et al. 2014).

W piśmiennictwie opisano szereg opcji leczenia, w tym środki miejscowe, peelingi kwasowe, mikrodermabrazję, częstotliwość radiową, igłowanie oraz lasery i terapie światłem.

Uważa się, że środki miejscowe, takie jak tretynoina, działają poprzez powinowactwo do fibroblastów i indukcję syntezy kolagenu; wykazują dobrą skuteczność w przypadku striae rubra, ale słabe i nieprzewidywalne odpowiedzi w przypadku striae alba. W związku z tym zapewniają one jedynie umiarkowane korzyści we wczesnych stadiach przebiegu klinicznego. Miejscowe kremy, balsamy i maści są stosowane szczególnie u kobiet w ciąży zagrożonych rozwojem SD, ale według przeglądu Cochrane z 2012 r. nie ma statystycznie istotnych dowodów na poparcie ich stosowania w profilaktyce SD (Brennan et al. 2012). Uważa się, że zabiegi peelingów kwasowych, takie jak kwas glikolowy i kwas trichlorooctowy, działają poprzez zwiększanie syntezy kolagenu. Donoszono, że mikrodermabrazja, która jest techniką resurfacingu skóry, zwiększa kolagen typu I, wykazując lepszą skuteczność w przypadku striae alba (Al-Himdani et al. 2014; Aldahan et al. 2016) (patrz rozdział „Mikronakłuwanie w celu przezskórnego dostarczania leków na rozstępy”).

Leczenie za pomocą igłowania skóry może być w stanie wywołać większe odkładanie się kolagenu i elastyny pod naskórkiem, podobnie jak częstotliwość radiowa z mikronakłuwaniem, która może indukować wydzielanie czynników wzrostu poprzez dostarczanie większego objętościowego ogrzewania i głębszej dyfuzji ciepła (Khater et al. 2016; Ryu et al. 2013). Jednakże wszystkie te metody leczenia mają niespójne wyniki kliniczne (Aldahan et al. 2016).

Lasery i terapie światłem oferują różnorodne długości fal, które mogą celować w specyficzne chromofory przy różnych fluencjach. Stanowi to teoretyczną zaletę, umożliwiając zindywidualizowane leczenie. Niektóre długości fal celują w naczynia krwionośne w striae rubra, aby zmniejszyć ich widoczność, a inne indukują produkcję kolagenu i elastyny w dojrzałych rozstępach. Wśród długości fal badanych w przypadku rozstępów znajdują się UVB, UVA, laser ekscymerowy (308 nm), intensywne światło pulsacyjne (565, 590, 645, 650 nm), bromek miedzi (577 nm), pulsacyjny laser barwnikowy (585, 595 nm), podczerwień, Nd:YAG (1064 nm), diodowy (1450 nm), Er:Glass (1540, 1550, 1565 nm), Er:YAG (2940 nm) oraz CO2 (10 600 nm) (Aldahan et al. 2016).

Ablacyjne lasery frakcyjne i intensywne światło pulsacyjne (IPL) stanowią nowe metody leczenia, które wykazały pewien sukces (Aldahan et al. 2016). Lasery nieablacyjne były również badane w leczeniu SD.

Laser ekscymerowy 308 nm jest laserem ultrafioletowym i był stosowany w leczeniu SD, z poprawą pigmentacji w dojrzałych białych rozstępach, ale badania wykazały, że pigmentacja ta jest tylko tymczasowa i wymaga wielu sesji leczenia, zanim będzie widoczna znacząca poprawa.

Pulsacyjny laser barwnikowy (PDL) może być również wskazany. Jest powszechnie stosowany w leczeniu striae rubra, ponieważ jego celem są rozszerzone naczynia krwionośne (Aldahan et al. 2016; Al-Himdani et al. 2014). Podobnie jak pulsacyjny laser barwnikowy, laser Nd:YAG może być stosowany do poprawy striae rubra, ale nie daje takich samych rezultatów w przypadku striae alba (Aldahan et al. 2016).

Intensywne światło pulsacyjne charakteryzuje się emisją niespójnego, pulsacyjnego, szerokopasmowego światła (515–1200 nm). Stosuje się je w leczeniu unaczynienia czerwonych rozstępów, ale niektóre badania wykazują również poprawę kliniczną i zwiększoną grubość kolagenu w przypadku striae alba. W celu utrzymania pozytywnych efektów mogą być wymagane powtarzane sesje (Aldahan et al. 2016; Al-Himdani et al. 2014).

W leczeniu rozstępów stosuje się dwa typy laserów frakcyjnych: ablacyjne i nieablacyjne. Leczenie frakcyjne uzyskuje się poprzez wzór mikroskopijnych stref termicznych (dostarczanie energii świetlnej do tkanki przez wiele mikroskopijnych kolumn otoczonych nieleczonymi obszarami) wytworzonych przez wiązki laserowe na określonych głębokościach w skórze właściwej. Frakcyjna fototermoliza stymuluje odnowę naskórka i przebudowę kolagenu w skórze właściwej (Mattos and Jordão 2012).

Lasery ablacyjne wykorzystują długie fale do celowania w wodę w naskórku i skórze właściwej, tym samym odparowując komórki. Lasery dostępne w tej kategorii, które badano pod kątem leczenia SD, obejmują CO2 i Er:YAG (patrz rozdział „Laser CO2 w leczeniu rozstępów”). Techniki te zapewniają natychmiastowe napięcie tkanek i indukują silniejszą stymulację kolagenu niż lasery nieablacyjne. Z drugiej strony, nieablacyjne urządzenia frakcyjne wiążą się z minimalnymi działaniami niepożądanymi i czasem rekonwalescencji (Aldahan et al. 2016; Alam et al. 2011; Khater 2016; Tannous 2007).

W leczeniu obu typów rozstępów (rubra i alba) frakcyjny laser nieablacyjny Er:Glass (1540, 1550, 1565 nm) jest jednym z najczęściej stosowanych (Tabela 1) (Stotland et al. 2008; de Angelis et al. 2011; Tretti Clementoni and Lavagno 2015); jednakże inne lasery nieablacyjne są również stosowane z dobrymi wynikami. Koniecznych jest kilka sesji (ryc. 1–3) (patrz rozdział „Laser erbowy w leczeniu blizn i rozstępów”).

Tabela 1 Parametry powszechnie stosowane w leczeniu SD przy użyciu różnych długości fal
Laser – długość fali (nm)ParametryLiczba przejść
Szkło erbowe – 1540Energia = 12–55 mJ; Gęstość = 100–3202–3
Szkło erbowe – 1550Energia = 12–18 J; Gęstość = 125–2508–12
Szkło erbowe – 1565Energia = 40–55 J; Gęstość = 150–3002

De Angelis i in. leczyli SD u 51 pacjentów z typami skóry II–IV, przeprowadzając od dwóch do czterech sesji terapii laserowej w odstępach 4–6 tygodni. U wszystkich rozstępów odnotowano co najmniej 50% poprawę. Badanie histologiczne wykazało zwiększoną liczbę włókien sprężystych i neokolagenezę w skórze właściwej siateczkowej. Działania niepożądane obejmowały głównie rumień i obrzęk; jednakże u ośmiu pacjentów wystąpiło przemijające przebarwienie pozapalne (de Angelis et al. 2011).

Clementoni i Lavagno oceniali skuteczność i bezpieczeństwo nowego nieablacyjnego lasera frakcyjnego 1565 nm w zakresie wyglądu SD. U wszystkich pacjentów zaobserwowano dobrą poprawę kliniczną (między 51% a 75%). Średni ból podczas leczenia ogólnie określano jako znośny, a średni czas rekonwalescencji wynosił 4 dni. Bezpośrednio po zabiegu obserwowano przemijający rumień i silny obrzęk, ale nie zaobserwowano długotrwałych ani ciężkich działań niepożądanych. Wszyscy pacjenci odnotowali dobrą poprawę i byli zadowoleni z leczenia i jego wyników. W związku z tym doszli do wniosku, że leczenie laserem 1565 nm spowodowało poprawę pigmentacji, objętości i tekstury SD (Tretti Clementoni and Lavagno 2015).

Malekzad i in. zbadali dziesięciu pacjentów z rozstępami alba przy użyciu fluencji 50–70 J/cm2 i, wśród innych zdarzeń niepożądanych, zgłosili jednego pacjenta, u którego w obszarze leczenia wystąpił trądzik. Niestety badanie to wykazało wątpliwe wyniki, a u dziewięciu z dziesięciu pacjentów poprawa była umiarkowana lub słaba (Malekzad et al. 2014).

Alves i in. opisali czterech pacjentów z rozstępami rubra wywołanymi przez kortykosteroidy, leczonych laserem Er:Glass 1540 nm w odstępach miesięcznych. Po trzech sesjach u 50% wystąpiła wyraźna poprawa, a pozostałych dwóch pacjentów osiągnęło podobną poprawę odpowiednio po czterech i sześciu sesjach (Alves et al. 2015).

Bak i in. leczyli pacjentów rasy azjatyckiej, uzyskując poprawę wyglądu zarówno klinicznie, jak i histologicznie. W biopsji po leczeniu zaobserwowano wzrost średniej grubości naskórka i skóry właściwej, szczególnie w przypadku striae alba (Bak et al. 2009).

Stotland leczył 14 pacjentek laserem światłowodowym domieszkowanym erbem o długości fali 1550 nm; tylko jedna pacjentka miała striae rubra, a wszystkie pozostałe miały striae alba. Stwierdził 26–50% poprawę pigmentacji, z przemijającym obrzękiem i rumieniem u większości z nich (Stotland et al. 2008).

Guimaraes i in. zbadali laser Er:Glass 1550 nm u dziesięciu pacjentek z rozstępami rubra piersi, wykonując 4–8 sesji w 4-tygodniowych odstępach. Pacjentki, u których wystąpiła całkowita poprawa, otrzymały co najmniej sześć sesji laserowych (Guimaraes et al. 2009).

Wang i in. porównali nieablacyjne lasery frakcyjne 1540 nm i 1410 nm u dziewięciu pacjentów z rozstępami brzusznymi. Każdy pacjent był leczony przez sześć sesji — połowa brzucha każdym laserem. Wszyscy badani wykazali obustronną poprawę kliniczną po leczeniu. Biopsje skóry wykazały wzrost grubości naskórka oraz gęstości kolagenu i elastyny w porównaniu z wartościami wyjściowymi. Jednakże kliniczne i histologiczne różnice między obydwoma laserami nie były statystycznie istotne (Wang et al. 2016).

Już na podstawie samej liczby badań jasne jest, że leczenie SD nieablacyjnymi laserami frakcyjnymi jest popularne, bezpieczne i dobrze tolerowane przez pacjentów, przy minimalnych zdarzeniach niepożądanych. Dojrzałe striae alba okazały się najtrudniejszym typem do skutecznego leczenia laserami frakcyjnymi (Shin et al. 2011). Dzieje się tak jednak również w przypadku innych metod terapeutycznych (Tannous 2007).

Przebarwienie pozapalne (PIH) jest najczęstszym powikłaniem u pacjentów z typami skóry IV–VI w skali Fitzpatricka; jednakże jego częstość występowania jest mniejsza w porównaniu z laserami ablacyjnymi. Chociaż melanina nie pochłania fal o długości 1540–1565 nm, nadal mogą wystąpić zmiany pigmentacyjne (Sherling et al. 2010). Stwierdzono, że stopień PIH jest bezpośrednio proporcjonalny zarówno do energii, jak i gęstości leczenia, chociaż gęstość wydaje się szczególnie ważna (Chan et al. 2007). Dlatego ważne jest, aby u tych pacjentów rozpoczynać od konserwatywnych ustawień, nawet podczas stosowania laserów nieablacyjnych (Shah and Alam 2012).

Aby zmniejszyć częstość występowania przebarwień, wielu dermatologów stosuje kremy rozjaśniające, takie jak hydrochinon, tretynoina lub kwas glikolowy (przed i/lub po zabiegu). Chociaż badania nie dają jednoznacznych wyników co do tego, czy te środki miejscowe są w stanie zapobiegać przebarwieniom, mogą być skuteczne, gdy zostaną zastosowane pooperacyjnie jako element pielęgnacji skóry (Manuskiatti et al. 2010; Sriprachya-anunt et al. 2002). W połączeniu z urządzeniami nieablacyjnymi łatwiej jest przepisywać te środki rozjaśniające, ponieważ naskórek jest zachowany po działaniu lasera (Shah and Alam 2012).

Przeprowadzono badania porównujące skuteczność kliniczną systemów ablacyjnej i nieablacyjnej frakcyjnej fototermolizy w leczeniu rozstępów.

W jednym z tych badań porównano działanie ablacyjnego lasera frakcyjnego CO2 z nieablacyjnym laserem frakcyjnym ze szkła erbowego (ER) 1550 nm na SD u pacjentów rasy azjatyckiej (Yang and Lee 2011). Chociaż resurfacing laserem CO2 może obiecywać lepszą poprawę kliniczną, ponieważ może indukować silniejszą przebudowę macierzy zewnątrzkomórkowej skóry niż leczenie laserem nieablacyjnym, badanie to nie wykazało statystycznie istotnej różnicy między obydwoma urządzeniami. Jednakże leczenie ablacyjnym laserem frakcyjnym CO2 uznano za bardziej bolesne niż leczenie nieablacyjnym laserem frakcyjnym i skutkowało ono większą liczbą przebarwień pozapalnych oraz dłuższym rumieniem po leczeniu (Yang and Lee 2011).

Gdy porównuje się skuteczność tych dwóch metod, ablacyjnego i nieablacyjnego lasera frakcyjnego, w przypadku typu alba rozstępów, u obu typów laserów obserwuje się słabą poprawę kliniczną. Z drugiej strony, oba zabiegi laserowe wykazują umiarkowany sukces w leczeniu niedojrzałych rozstępów (typu rubra) (Gungor et al. 2014).

Niestety, porównywanie technik laserowych wiąże się z pewnymi ograniczeniami ze względu na różnice między protokołami badań. Parametry, takie jak fluencja, czas trwania impulsu i wielkość plamki, różnią się między wieloma urządzeniami, co bardzo utrudnia porównanie. Odstępy między zabiegami i liczba sesji to również ważne zmienne, które należy wziąć pod uwagę (Aldahan et al. 2016).

Uzyskaliśmy dobre wyniki stosując szkło erbowe 1540 nm w leczeniu SD, głównie SD rubra. Powszechnie stosowane parametry to fluencja 70 mJ/cm2, czas trwania impulsu 15 ms i trzy sesje (ryc. 1, 2 i 3).

Striae rubra na prawym udzie, przed i po trzech sesjach nieablacyjnego lasera ze szkła erbowego 1540 nm przy fluencji 70 mJ na centymetr kwadratowy i czasie trwania impulsu 15 ms
Ryc. 1 Laser nieablacyjny (szkło erbowe 1540 nm), fluencja 70 mJ/cm2, czas trwania impulsu 15 ms, w leczeniu SD rubra na prawym udzie przed i po trzech sesjach
Striae rubra na lewym udzie, przed i po trzech sesjach nieablacyjnego lasera ze szkła erbowego 1540 nm przy fluencji 70 mJ na centymetr kwadratowy i czasie trwania impulsu 15 ms
Ryc. 2 Laser nieablacyjny (szkło erbowe 1540 nm), fluencja 70 mJ/cm2, czas trwania impulsu 15 ms, w leczeniu SD rubra na lewym udzie przed i po trzech sesjach
Striae rubra na lewym ramieniu, przed i po trzech sesjach nieablacyjnego lasera ze szkła erbowego 1540 nm przy fluencji 70 mJ na centymetr kwadratowy i czasie trwania impulsu 15 ms
Ryc. 3 Laser nieablacyjny (szkło erbowe 1540 nm), fluencja 70 mJ/cm2, czas trwania impulsu 15 ms, w leczeniu SD rubra na lewym ramieniu przed i po trzech sesjach

Wnioski

W leczeniu SD badano różne parametry laserowe, stosowane samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami, takimi jak preparaty miejscowe (kwas retinowy i kwas glikolowy), peelingi chemiczne i mechaniczne (mikrodermabrazja), terapia śródskórna, częstotliwość radiowa, pulsacyjny laser barwnikowy i intensywne światło pulsacyjne. Chociaż nie istnieje „złoty standard” leczenia rozstępów, leczenie SD nieablacyjnymi laserami frakcyjnymi staje się coraz bardziej popularne, zwłaszcza dlatego, że podejście to jest ogólnie bezpieczne, nawet w przypadku wyższych fototypów. Jest ono również dobrze tolerowane przez pacjentów, z niewielką liczbą działań niepożądanych (mniejsza liczba strupów, rumienia i obrzęków) oraz szybkim czasem gojenia.

Striae rubra znacznie lepiej poddają się leczeniu laserowemu i światłem, prawdopodobnie z powodu ich dominujących komponentów naczyniowych. SD rubra można z powodzeniem leczyć nieablacyjnymi laserami frakcyjnymi, ale także nieablacyjnymi laserami niefrakcyjnymi, takimi jak Nd:YAG, pulsacyjny laser barwnikowy i intensywne światło pulsacyjne. Przebarwienie pozapalne jest najczęstszym powikłaniem; jednakże w większości przypadków jest ono przemijające, a jego częstość występowania jest mniejsza niż w przypadku laserów ablacyjnych.

Terapie skojarzone mogą być przyszłością leczenia SD; jednakże, aby wyciągnąć dalsze wnioski, konieczne jest ujednolicenie protokołów badań, z większą liczbą pacjentów i długoterminową oceną kontrolną.

Odniesienia

  • Laser erbowy w leczeniu blizn i rozstępów
  • Mikronakłuwanie w celu przezskórnego dostarczania leków na rozstępy
  • Laser CO2 w leczeniu rozstępów

Najważniejsze wnioski

  1. Rozstępy mogą być spowodowane stresem mechanicznym, chorobami endokrynologicznymi, ciążą lub długotrwałym narażeniem na steroidy.
  2. Mogą mieć postać rubra lub alba.
  3. Patogeneza jest wciąż nieznana, ale prawdopodobnie wiąże się ze zmianami w składnikach macierzy zewnątrzkomórkowej, w tym fibrryny, elastyny i kolagenu.
  4. Nie istnieje „złoty standard” leczenia, ale leczenie nieablacyjnymi laserami frakcyjnymi staje się coraz bardziej popularne, ponieważ może być bezpiecznie stosowane u pacjentów z wysokimi fototypami.
  5. Lepsze wyniki osiąga się w leczeniu SD rubra.
  6. Przebarwienie pozapalne jest najczęstszym powikłaniem, ale zwykle jest przemijające i rzadsze w porównaniu z laserami ablacyjnymi.

Piśmiennictwo

Alam M, Dover JS, Arndt KA. To ablate or not: a proposal regarding nomenclature. J Am Acad Dermatol. 2011;64(6):1170–4.

Aldahan AS, Shah VV, Mlacker S, et al. Laser and light treatments for striae distensae: a comprehensive review of the literature. Am J Clin Dermatol. 2016;17(3):239–56. doi:10.1007/s40257-016-0182-8.

Al-Himdani S, Ud-Din S, Gilmore S, Bayat A. Striae distensae: a comprehensive review and evidence-based evaluation of prophylaxis and treatment. Br J Dermatol. 2014;170:527–47.

Alves RO, Boin MFC, Crocco EI. Striae after topical corticosteroid: treatment with nonablative fractional laser 1540 nm. J Cosmet Laser Ther. 2015;17:143–7, early online 1–5.

Atwal GS, Manku LK, Griffiths CE, Polson DW. Striae gravidarum in primiparae. Br J Dermatol. 2006;155:965–9.

Bak H, Kim BJ, Lee WJ, Bang JS, Lee SY, Choi JH, et al. Treatment of striae distensae with fractional photothermolysis. Dermatol Surg. 2009;35(8):1215–20.

Brennan M, Young G, Devane D, et al. Topical preparations for preventing stretch marks in pregnancy. Cochrane Database Syst Rev. 2012;11:CD000066.

Chan HH, Manstein D, Yu CS, Shek S, Kono T, Wei WI. The prevalence and risk factors of post-inflammatory hyperpigmentation after fractional resurfacing in Asians. Lasers Surg Med. 2007;39(5):381–5.

Cordeiro RC, Zecchin KG, de Moraes AM. Expression of estrogen, androgen and glucocorticoid receptors in recent striae distensae. Int J Dermatol. 2010;49:30–2.

de Angelis F, Kolesnikova L, Renato F, Liguori G. Fractional nonablative 1540-nm laser treatment of striae distensae in Fitzpatrick skin types II to IV: clinical and histological results. Aesthet Surg J. 2011;31(4):411–9.

Elbuluk N, Kang S, Hamilton T. Differences in clinical features and risk factors for striae distensae in African American and white women. J Am Acad Dermatol. 2009;60(3 suppl 1):60–2.

Guimaraes PA, Haddad A, Neto MS, Lage FC, Ferreira LM. Striae distensae after breast augmentation: treatment using the nonablative fractionated 1550 nm erbium glass laser. Plast Reconstr Surg. 2009;35(8):1212–20.

Güngör S, Sayilgan T, Gökdemir G, Ozcan D. Evaluation of an ablative and non-ablative laser procedure in the treatment of striae distensae. Indian J Dermatol Venereol Leprol. 2014;80(5):409–12. doi:10.4103/0378-6323.140296.

Hanauer L, Azulay MM, Azulay DR. Atrophic skin diseases and sclerotic. In: Azulay RD, Azulay DR, Azulay, editors. Azulay dermatology, 5th ed. Rio de Janeiro: Guanabara Koogan; 2011. p. 162–69.

Hermanns JF, Piérard GE. High-resolution epiluminescence colorimetry of striae distensae. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2006;20:282–7.

Hexsel D, Hexsel CL, Dini TD. Treatment of cellulite and stretch marks. In: Kadunc B, Palermo E, Addor F, Metsavaht L, Rabello L, Mattos R, Martins S, editors. Treaty of dermatologic surgery and laser cosmiatria of the Brazilian Society of Dermatology. Brazil; 2012. p. 416–24.

Hexsel DM, Dal’Forno T. Stretch. In: Azulay L, Hanauer L, Leal F, Azulay DR, Bonalumi A, editors. Atlas of dermatology: symptomatology and diagnosis. Brazil; 2013. p. 393–95.

Khater MH, Khattab FM, Abdelhalim MR. Treatment of striae distensae with needling therapy versus CO2 fractional laser. J Cosmet Laser Ther. 2016;18(2):75–9.

Malekzad F, Shakoei S, Ayatollahi A, Hejazi S. The safety and efficacy of the 1540 nm non-ablative fractional XD probe of the StarLux 500 device in the treatment of striae alba: before–after study. J Lasers Med Sci. 2014;5(4):194–8.

Manuskiatti W, Triwongwaranat D, Varothai S, Eimpunth S, Wanitphakdeedecha R. Efficacy and safety of a carbon-dioxide ablative fractional resurfacing device for treatment of atrophic acne scars in Asians. J Am Acad Dermatol. 2010;63(2):274–83.

Mattos R, Jordão JM. Fractional non-ablative lasers in rejuvenation. In: Kadunc B, Palermo E, Addor F, Metsavaht L, Rabello L, Mattos R, Martins S, editors. Treaty of dermatologic surgery and laser cosmiatria of the Brazilian Society of Dermatology. Brazil; 2012. p. 763–70.

Ryu HW, Kim SA, Jung HA, Ryoo YW, Lee KS, Cho JW. Clinical improvement of striae distensae in Korean patients using a combination of fractionated microneedle radiofrequency and fractional carbon dioxide laser. Dermatol Surg. 2013;39:1452–8.

Shah S, Alam M. Laser resurfacing pearls. Semin Plast Surg. 2012;26(3):131–6. doi:10.1055/s-0032-1329417.

Sherling M, Friedman PM, Adrian R, et al. Consensus recommendations on the use of an erbium-doped 1,550-nm fractionated laser and its applications in dermatologic laser surgery. Dermatol Surg. 2010;36(4):461–9.

Sheu HM, Yu HS, Chang CH. Mast cell degranulation and elastolysis in the early stage of striae distensae. J Cutan Pathol. 1991;18(6):410–6.

Shin JU, Roh MR, Rah DK, Ae NK, Suh H, Chung KY. The effect of succinylated atelocollagen and ablative fractional resurfacing laser on striae distensae. J Dermatolog Treat. 2011;22(2):113–21.

Singh G, Kumar LP. Striae distensae. Indian J Dermatol Venereol Leprol [serial online] 2005; [cited 2016 Mar 27]; 71:370–2. Available from: http://www.ijdvl.com/text.asp?2005/71/5/370/16800-.

Sriprachya-anunt S, Marchell NL, Fitzpatrick RE, Goldman MP, Rostan EF. Facial resurfacing in patients with Fitzpatrick skin type IV. Lasers Surg Med. 2002;30(2):86–92.

Stotland M, Chapas AM, Brightman L, Sukal S, Hale E, Karen J, et al. The safety and efficacy of fractional photothermolysis for the correction of striae distensae. J Drugs Dermatol. 2008;7(9):857–61.

Tannous Z. Fractional resurfacing. Clin Dermatol. 2007;25(5):480–6.

Tretti Clementoni M, Lavagno R. A novel 1565 nm non-ablative fractional device for stretch marks: a preliminary report. J Cosmet Laser Ther. 2015;17(3):148–55.

Troisier E, Menetrier P. Histologie des vergetures. Ann Gynecol. 1889;31:206.

Ud-Din S, McGeorge D, Bayat A. Topical management of striae distensae (stretch marks): prevention and therapy of striae rubrae and albae. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2016;30:211–22. doi:10.1111/jdv.13223.

Yang YJ, Lee G-Y. Treatment of striae distensae with nonablative fractional laser versus ablative CO2 fractional laser: a randomized controlled trial. Ann Dermatol. 2011;23(4):481–9. doi:10.5021/ad.2011.23.4.481.

Wang K, Ross N, Osley K, Sahu J, Saedi N. Evaluation of 1540 nm and 1410 nm nonablative fractionated laser for the treatment of striae. Dermatol Surg. 2016;42:225–31.

This site uses cookies

We use cookies to collect information about how you use this site. We use this information to make the website work as well as possible and improve our services.