Laser Lipolysis


Lipoliza laserowa

Paula Amendola Bellotti Schwartz de Azevedo Brazylijskie Towarzystwo Dermatologiczne i Brazylijskie Towarzystwo Chirurgii Dermatologicznej, Rio de Janeiro, Brazylia Bianca Bretas de Macedo Silva Brazylijskie Towarzystwo Dermatologiczne, Rio de Janeiro, Brazylia Leticia Almeida Silva Brazylijskie Towarzystwo Lasera w Medycynie i Chirurgii, Avenida Afranio de Melo Franco, 141/3 Andar – Leblon, Rio de Janeiro, RJ, Brazylia

Streszczenie

Badania nad bezpośrednim działaniem lasera na tkankę tłuszczową rozpoczęły się w 1992 roku. Dwa lata później powstało pierwsze badanie dotyczące lipolizy laserowej. Metoda została zatwierdzona przez FDA w październiku 2006 roku. Lipoliza laserowa to małoinwazyjna procedura stosowana w leczeniu zlokalizowanej tkanki tłuszczowej, poprawiająca kontur twarzy i ciała oraz redukująca wiotkość skóry. Polega na aplikacji lasera bezpośrednio na tkankę tłuszczową, opierając się na zasadzie selektywnej fototermolizy. Zaletą tej metody jest mniejsza urazowość, mniejsze krwawienie, ból, wybroczyny i obrzęki, a także minimalizacja działań niepożądanych i powikłań. Czas rekonwalescencji pooperacyjnej jest krótszy w porównaniu do konwencjonalnej liposukcji. Zabieg indukuje neokolagenezę, co prowadzi do obkurczenia skóry. Wskazania obejmują okolicę podbródkową, ramiona, brzuch, boki, wewnętrzną powierzchnię ud, kolana i łokcie. Doskonałymi kandydatami są również pacjenci z nierównościami po wcześniejszej liposukcji lub innych zabiegach chirurgicznych. W przypadku obszarów z większą ilością tkanki włóknistej, takich jak piersi męskie (ginekomastia), boki i plecy, lipoliza laserowa może być jedyną opcją leczenia. W ostatnich artykułach opisano zastosowanie lipolizy laserowej w leczeniu tłuszczaków, ponieważ konwencjonalna chirurgia w przypadku zmian o wielkości powyżej 10 cm może pozostawiać szpecące blizny. Inne kontrowersyjne wskazania to nadmierna potliwość pach i cellulit. Nie ma specyficznych przeciwwskazań. Powikłania są rzadkie, a jeśli wystąpią, nie są one specyficzne dla działania lasera.

Słowa kluczowe  Lipoliza laserowaTkanka tłuszczowaZlokalizowana tkanka tłuszczowaKontur ciałaWiotkość skóryObkurczenie skóryCellulitLiposukcjaNeokolagenezaOkolica podbródkowaGinekomastia

Wstęp

W 1992 roku Apfelberg jako pierwszy opisał bezpośrednie działanie lasera na tkankę tłuszczową. Dwa lata później on i jego współpracownicy opracowali pierwsze badanie dotyczące lipolizy laserowej. Jednakże jej korzyści nie zostały wówczas znacząco wykazane. Sprzęt ten nie został zatwierdzony przez FDA, a firma Heraeus Lasersonics zrezygnowała z rozwoju tej technologii (Apfelberg i in. 1994).

Pierwsze badanie wykazujące wpływ lasera na tkankę tłuszczową, a także na skórę właściwą, naczynia krwionośne oraz gruczoły apokrynowe i ekrynowe, zostało opisane w latach 2002–2003 przez Bluggermana, Schavelzona i Goldmana, którzy wprowadzili koncepcję lasera impulsowego do lipolizy laserowej (Apfelberg i in. 1994).

W 2003 roku Badin przedstawił te wyniki w badaniu zatytułowanym „Lipoliza laserowa: wiotkość pod kontrolą”. Autor wykazał zmiany histologiczne po termicznym uszkodzeniu tkanek przez laser. Błony adypocytów zostały przerwane, naczynia krwionośne skoagulowane, a kolagen zreorganizowany. Te zmiany histologiczne skorelowano z obserwacją kliniczną zmniejszenia ilości tkanki tłuszczowej, wybroczyn, utraty krwi oraz poprawy wiotkości skóry. Badin stwierdził, że lipoliza laserowa jest mniej urazowa ze względu na mniejszy rozmiar kaniuli, a ten typ lasera, Nd:YAG, wywołuje reakcję tkanek prowadzącą do obkurczenia skóry (Badin i in. 2002).

W kolejnym badaniu przeprowadzonym przez Goldmana leczono 1734 pacjentów, w tym 313 mężczyzn i 1421 kobiet w wieku 15–78 lat. W tej grupie udokumentowano również mniejszą utratę krwi i mniej wybroczyn, lepszy komfort pooperacyjny oraz większą skuteczność redukcji tkanki tłuszczowej w gęstszych obszarach, na przykład w przypadku ginekomastii (Kim i Geronemus 2006).

W 2006 roku w badaniu Kima i Geronemusa wykorzystano rezonans magnetyczny do oceny objętości redukcji tkanki tłuszczowej po lipolizie laserowej. U siedemnastu procent pacjentów redukcję objętości tłuszczu udokumentowano za pomocą obrazowania rezonansem magnetycznym, a 37% zauważyło poprawę już po 3 miesiącach, przy krótkim czasie rekonwalescencji i dobrym obkurczeniu skóry (Kim i Geronemus 2006).

W tym samym roku FDA zatwierdziła pierwszy sprzęt do lipolizy laserowej – laser Nd:YAG o mocy 6 W (produkowany przez firmę DEKA i dystrybuowany przez Cynosure, Westfort, Massachusetts). Wkrótce potem na rynek wprowadzono szereg urządzeń o różnych długościach fali (Tabela 1).

Tabela 1 Sprzęt dostępny na rynku
Nazwa handlowaDługość fali (nm)Typ lasera
SmartLipo (Cynosure, Westfort, MA), zatwierdzony przez FDA w 2006 roku1064/1320Nd:YAG
ProLipo (Sciton, Palo Alto, CA), zatwierdzony przez FDA w 2007 roku1064/1319Nd:YAG
CoolLipo (CoolTouch, Roseville, CA), zatwierdzony przez FDA w 2008 roku1320Nd:YAG
LipoLite (Syneron, Yokneam, Izrael), zatwierdzony przez FDA w 2008 roku1064Nd:YAG
SlimLipo (Palomar, Burlington, MA), zatwierdzony przez FDA w 2008 roku924/975Diodowy

W 2007 roku Morton i in. opracowali szczegółowo model matematyczny porównujący sprzęt z laserem diodowym o długości fali 980 nm z laserem Nd:YAG o długości 1064 nm. Badanie to wykazało, że niezależnie od długości fali czynnikiem wywołującym lipolizę i obkurczenie skóry jest jej ogrzewanie. Autorzy podali, że temperatura wewnętrzna wymagana do uzyskania obkurczenia wynosi od 48 °C do 50 °C (118–122 °F) (Morton 2008).

W 2008 roku McBean i Katz zbadali sprzęt łączący dwie długości fali, 1064 i 1320 nm, czyli urządzenie SmartLipo®. Celem badania była ocena bezpieczeństwa dla skóry i skuteczności zabiegu. Efekt obkurczenia skóry udokumentowano za pomocą fotografii i pomiarów, a także badań histologicznych i mikroskopii elektronowej, które wykazały neokolagenezę. Było to pierwsze badanie wykazujące kliniczne efekty obkurczenia skóry wywołane lipolizą laserową, z obiektywnymi pomiarami potwierdzonymi za pomocą mikroskopii elektronowej (McBean i Katz 2009).

W tym samym roku firma Palomar wprowadziła na rynek platformę Aspire™ (SlimLipo®), laser diodowy o dwóch selektywnych i bezpiecznych długościach fali: 924 nm przeznaczonej dla komórek tłuszczowych oraz 975 nm, charakteryzującej się większą selektywnością w stosunku do wody w tkance łącznej, co sprzyja obkurczaniu skóry (McBean i Katz 2009).

Obecnie wiadomo już, że lipoliza laserowa upłynnia tkankę tłuszczową i stymuluje przebudowę włókien kolagenowych, poprawiając wiotkość skóry. Aktualnie nowe badania mają na celu ustandaryzowanie metod, które pozwolą zoptymalizować wyniki, bezpieczeństwo i skuteczność zabiegu.

Lipoliza laserowa to nowa technika, małoinwazyjna procedura stosowana w leczeniu zlokalizowanej tkanki tłuszczowej i wiotkości, poprawiająca kontur twarzy i ciała. Polega na aplikacji lasera bezpośrednio na tkankę tłuszczową, opierając się na zasadzie selektywnej fototermolizy. Zaletą tej metody jest mniejsza urazowość i mniejsze krwawienie, co skraca czas rekonwalescencji pooperacyjnej w porównaniu do konwencjonalnej liposukcji.

Od czasu zatwierdzenia przez FDA w październiku 2006 roku badania potwierdzają wcześniejsze obserwacje kliniczne dotyczące redukcji tkanki tłuszczowej, szybkiej rekonwalescencji i poprawy wiotkości skóry.

Goldman zaproponował, aby przy określaniu skuteczności lipolizy laserowej brać pod uwagę dwie właściwości: długość fali i zastosowaną energię. Zgodnie z teorią selektywnej fototermolizy wymienione chromofory (tłuszcz, kolagen i naczynia krwionośne) absorbują energię lasera w sposób preferencyjny, w zależności od współczynnika absorpcji właściwego dla danej długości fali. Wiele długości fal, w tym 924, 968, 980, 1064, 1319, 1320, 1344 i 1440 nm, poddano ocenie pod kątem ich interakcji z tymi chromoforami. Wielu autorów sugeruje, że niektóre długości fal są bardziej skuteczne w wywoływaniu lipolizy (DiBernardo i in. 2009).

Parlette i Kaminer udokumentowali, że długość fali 924 nm charakteryzuje się większą selektywnością absorpcji przez tłuszcz, ale nie jest skuteczna w indukowaniu obkurczenia skóry i poprawie jej wiotkości. Wykazali, że długość fali 1064 nm dobrze penetruje tkanki, ale jest słabo absorbowana przez tłuszcz. Jednakże rozkład ogrzewania jest w tym przypadku lepszy, co daje dobry efekt obkurczenia skóry. Z kolei długość fali 1320 nm wykazuje dużą absorpcję przez tłuszcz, ale niską penetrację tkanek, dlatego jest bezpieczna do leczenia bardziej delikatnej skóry, na przykład w okolicy szyi i ramion (Parlette i Kaminer 2008).

Różne długości fal mają zmienne współczynniki absorpcji dla tłuszczu, wody i hemoglobiny. Tkanka tłuszczowa zawiera około 14% wody, a kolagen 60–70%, dlatego odpowiedni dobór lasera pozwala na preferencyjne oddziaływanie na tłuszcz i/lub wodę. Porównując absorpcję światła przez tłuszcz i przez skórę właściwą, największą selektywność w topieniu tłuszczu uzyskuje się przy zastosowaniu lasera diodowego o długości fali 924 nm. Ze względu na dużą absorpcję światła bezpośrednio w tłuszczu efekt ogrzewania ogranicza się do przegrody włóknistej tłuszczu i warstwy siateczkowej skóry właściwej, chroniąc głębiej położone tkanki i zmniejszając ryzyko uszkodzeń termicznych. Ze względu na duże upłynnienie tłuszczu konieczna jest mniejsza urazowość podczas jego odsysania (Parlette i Kaminer 2008).

Istnieje wiele systemów laserowych do lipolizy. Współczesne technologie wykorzystują cienkie światłowody o grubości 1–2 mm do przekazywania lasera bezpośrednio do tkanki podskórnej; długość fali 924 nm ma największe powinowactwo do tłuszczu i słabiej ogrzewa kolagen. Dlatego sprzyja większemu upłynnieniu tłuszczu i mniejszemu obkurczeniu tkanek (McBean i Katz 2011).

Po zabiegu lipolizy laserowej opisywano przerwanie i upłynnienie tkanki tłuszczowej, koagulację małych naczyń krwionośnych i limfatycznych oraz indukcję kolagenezy z przebudową tkanek. Podawano również inne mechanizmy działania, takie jak efekty fotoakustyczne i fotomechaniczne (DiBernardo i Reyes 2009).

Wskazania i przeciwwskazania

Podstawowym wskazaniem do lipolizy laserowej jest leczenie zlokalizowanej tkanki tłuszczowej poprzez jej upłynnienie. Zabieg jest wskazany w każdej okolicy, w której występuje zlokalizowana tkanka tłuszczowa i umiarkowana wiotkość skóry, w tym w okolicy podbródkowej, ramionach, brzuchu, bokach, na wewnętrznej powierzchni ud, kolanach i łokciach, ponieważ jednocześnie indukuje obkurczenie skóry w wyniku neokolagenezy. Jest bardzo dobrze wskazany do poprawy konturu twarzy (Ryc. 1a, b) (McBean i Katz 2011).

(a) Kontur twarzy przed zabiegiem lipolizy laserowej; (b) kontur twarzy po zabiegu lipolizy laserowej, z widoczną lepszą definicją konturu
Ryc. 1 (a, b) Przed i po zabiegu lipolizy laserowej

Doskonałymi kandydatami są również pacjenci z nierównościami po liposukcji i innych zabiegach chirurgicznych. W przypadku obszarów z większą ilością tkanki włóknistej, takich jak piersi męskie (ginekomastia), boki i plecy, lipoliza laserowa może być jedyną opcją leczenia. Mały rozmiar kaniuli ułatwia leczenie tych włóknistych obszarów bez dodatkowej urazowości (McBean i Katz 2011; Palm i Goldman 2009).

W ostatnich artykułach opisano zastosowanie lipolizy laserowej w leczeniu tłuszczaków, biorąc pod uwagę, że konwencjonalna chirurgia w przypadku zmian o wielkości powyżej 10 cm może pozostawiać szpecące blizny. Samodzielna lipoliza laserowa lub połączona z aspiracją ułatwia usunięcie tych guzów z lepszym efektem estetycznym (Stebbins i in. 2011).

Inne opisane wskazania to nadmierna potliwość pach i cellulit, jednak wyniki leczenia są nadal kontrowersyjne. Zabieg można również stosować w połączeniu z innymi technologiami, na przykład z frakcjonowanym laserem CO2, w okolicy podbródkowej, aby zwiększyć neokolagenezę i obkurczenie skóry od wewnątrz i na zewnątrz (Parlette i Kaminer 2008).

Staranny dobór pacjenta jest kluczowy przed zabiegiem. Idealny kandydat do lipolizy laserowej to zdrowy pacjent z niewielką ilością zlokalizowanej tkanki tłuszczowej. Należy poinformować pacjenta, że zabieg nie zastępuje zdrowej diety i aktywności fizycznej (McBean i Katz 2011).

Nie ma specyficznych przeciwwskazań. Pacjenci powyżej 60. roku życia z chorobami układu sercowo-naczyniowego, nadciśnieniem tętniczym lub cukrzycą powinni zostać poddani dokładnej ocenie. Ponadto pacjenci z chorobami wątroby, po wcześniejszej chemioterapii oraz stosujący leki przeciwretrowirusowe są narażeni na ryzyko toksyczności lidokainy (McBean i Katz 2011).

Rozważania przedoperacyjne

Podczas konsultacji należy przeprowadzić pełny wywiad lekarski oraz określić realne cele związane z zabiegiem (McBean i Katz 2011).

Należy zbadać występowanie alergii na leki. Pacjentów należy poinformować o lekach, których należy unikać przed zabiegiem, takich jak warfaryna, siarczan klopidogrelu, aspiryna lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, aby zapobiec krwawieniu. Leki hamujące enzymy wątrobowe cytochromu P450, takie jak selektywne inhibitory serotoniny oraz azole przeciwgrzybicze, zmniejszają metabolizm lidokainy i również należy ich unikać (McBean i Katz 2011).

Należy wykonać badania laboratoryjne w celu wykrycia chorób wątroby, nerek i zaburzeń krwi. Niektóre infekcje, takie jak HIV i zapalenie wątroby, a także ciąża są również przeciwwskazaniami (McBean i Katz 2011).

Podczas badania fizykalnego pacjent powinien stać rozebrany. W celu uzyskania lepszego konturu ciała pacjent może odnieść korzyść z leczenia sąsiednich obszarów – na przykład poddania zabiegu brzucha i boków nawet wtedy, gdy początkowa dolegliwość ogranicza się tylko do brzucha (McBean i Katz 2011).

Aby ocenić napięcie i elastyczność skóry w obszarze przeznaczonym do leczenia, lekarz powinien wykonać test zaciskowy, polegający na delikatnym pociągnięciu skóry między palcem wskazującym a kciukiem, a następnie jej zwolnieniu. Jeśli skóra natychmiast wraca do poprzedniego kształtu, świadczy to o dobrej elastyczności. Jeśli powraca powoli, elastyczność jest słaba. Pacjenci z nadmierną wiotkością nie są dobrymi kandydatami do zabiegu (McBean i Katz 2011).

Wcześniejsza dokumentacja fotograficzna jest ważna i obowiązkowa, aby zidentyfikować wszystkie nierówności, fałdy lub wcześniejsze blizny oraz obiektywnie ocenić wyniki pooperacyjne (McBean i Katz 2011).

Przed zabiegiem pacjent powinien podpisać formularz świadomej zgody z instrukcjami dotyczącymi procedury i opieki pooperacyjnej (Morton 2008).

Technika zabiegu

Lipolizę laserową można wykonać wyłącznie w znieczuleniu miejscowym lub w połączeniu z sedacją dożylną, blokadą zewnątrzoponową lub znieczuleniem ogólnym. Rodzaj wybranego znieczulenia zależy od stanu zdrowia i preferencji pacjenta i powinien zostać ustalony z lekarzem. Obszar przeznaczony do leczenia należy oznaczyć, gdy pacjent znajduje się w pozycji ortostatycznej. Po oznaczeniu pacjent jest przenoszony do sterylnego środowiska chirurgicznego (Palm i Goldman 2009).

Znieczulenie miejscowe wykonuje się poprzez podskórną infiltrację podgrzanego roztworu tumescencyjnego Kleina lub innych podobnych roztworów łączących lidokainę i epinefrynę. Całkowita objętość infiltracji podskórnej zależy od preferencji chirurga, a także od wielkości obszaru przeznaczonego do leczenia. Roztwór jest podgrzewany, aby zminimalizować dyskomfort związany z różnicą temperatur między tkanką a płynem, a także utrzymać podstawową temperaturę ciała. Zabieg należy rozpocząć dopiero po 20–30 minutach, aby zapewnić odpowiednie rozproszenie płynu i właściwe zwężenie naczyń krwionośnych. Oprócz działania przeciwbólowego znieczulenie tumescencyjne zwiększa również selektywność i skuteczność lasera (Klein 1993).

Stosowanie odpowiednich okularów ochronnych na sali operacyjnej przez wszystkich członków zespołu, w tym przez pacjenta, jest wymogiem bezpieczeństwa (Palm i Goldman 2009).

Aplikacja lasera na tkankę tłuszczową odbywa się za pomocą światłowodu o grubości 1,5 mm, umieszczonego bezpośrednio na tkance lub wprowadzonego do kaniuli o grubości 2–3 mm. Światłowód przekazuje nie tylko światło terapeutyczne (o długościach fal 924, 975, 1064, 1320 nm), ale także helowo-neonowe światło prowadzące (634 nm), które pozwala precyzyjnie zlokalizować końcówkę światłowodu, dzięki czemu lekarz stale kontroluje obszar oddziaływania lasera (Palm i Goldman 2009).

Technika aplikacji wykorzystuje szybkie, stałe ruchy tam i z powrotem, przypominające ruchy wachlarza, aby uniknąć przegrzania leczonego obszaru, zapobiec oparzeniom, a w konsekwencji bliznom. Lekarz zauważy zmniejszenie oporu tkanek podczas ruchu kaniuli, co świadczy o przebiegu lipolizy. Ten parametr jest uznawany za punkt końcowy leczenia. Przez cały czas trwania zabiegu należy używać termometru podczerwonego do pomiaru temperatury zewnętrznej, dbając o to, aby nie przekraczała 38–40 °C (Palm i Goldman 2009).

Produkt powstały w wyniku lipolizy to olej zawierający rozbite adypocyty i szczątki komórkowe, wymieszane z roztworem tumescencyjnym. Aspiracja tej zawartości jest opcjonalna i zależy od decyzji lekarza. Odsysanie można wykonać za pomocą zewnętrznej kaniuli o grubości 2–3 mm przy podciśnieniu 0,3–0,5 atm. Bardzo małe obszary, takie jak okolica podbródkowa, z niewielką objętością tkanki, dobrze regenerują się bez aspiracji (Morton 2008).

Niezależnie od wykonania aspiracji, jeszcze na sali operacyjnej należy przeprowadzić drenaż manualny, a otwór kaniuli należy pozostawić otwarty, aby umożliwić stopniowe wydostawanie się pozostałej zawartości, co może trwać do 48 godzin po zabiegu (Palm i Goldman 2009; Stebbins i in. 2011).

Opieka pooperacyjna

Zaleca się, aby pacjent nosił odzież uciskową założoną bezpośrednio po zakończeniu zabiegu przez okres 2–4 tygodni. Powrót do codziennych aktywności następuje po pierwszych 24 godzinach, z wyjątkiem intensywnej aktywności fizycznej, którą można podjąć po 15 dniach. Manualny drenaż limfatyczny rozpoczyna się po 48 godzinach, wykonuje się go 2–3 razy w tygodniu przez 15 dni (Palm i Goldman 2009).

Wyniki

Chociaż początkowe wyniki kliniczne mogą być podobne do tych uzyskiwanych przy tradycyjnej liposukcji, wyniki badań histologicznych wykazują pewne różnice, takie jak szybsza rekonwalescencja dzięki koagulacji naczyń krwionośnych, która zmniejsza krwawienie w trakcie i po zabiegu. Ponadto zabieg indukuje neokolagenezę i reorganizację kolagenu w warstwie siateczkowej skóry właściwej, co tłumaczy efekt obkurczenia skóry. Ta zdolność lasera do wywoływania obkurczenia jest bardzo ważna w leczeniu pacjentów z pewnym stopniem wiotkości skóry, u których tradycyjna liposukcja może nie być wskazana (DiBernardo i Reyes 2009; Palm i Goldman 2009; Morton i in. 2007; Goldman i in. 2011; Mann i in. 2008).

Powikłania

Powikłania są rzadkie, a jeśli wystąpią, nie są one specyficzne dla działania lasera. Nadmierna energia lub zbyt płytkie umieszczenie kaniuli laserowej może spowodować oparzenia z nieestetycznymi bliznami. Działania niepożądane, takie jak wybroczyny, obrzęki, asymetrie i przemijająca parestezja, również są opisywane i są podobne do tych występujących po tradycyjnej liposukcji (Katz i McBean 2008).

Wnioski

Lipoliza laserowa jest małoinwazyjną, bezpieczną i skuteczną procedurą. Stanowi użyteczne narzędzie w leczeniu poprawiającym kontur ciała i twarzy. Dzięki tej technice zmniejsza się ból, wybroczyny i obrzęki, co minimalizuje ryzyko powikłań. Ponadto zabieg indukuje obkurczenie skóry, zapobiegając jej wiotkości po lipolizie, i charakteryzuje się krótkim czasem rekonwalescencji.

Najważniejsze wnioski

  1. Lipoliza laserowa jest małoinwazyjną, bezpieczną i skuteczną procedurą.
  2. Zabieg jest wskazany w każdej okolicy, w której występuje zlokalizowana tkanka tłuszczowa i umiarkowana wiotkość skóry, w tym w okolicy podbródkowej, ramionach, brzuchu, bokach, na wewnętrznej powierzchni ud, kolanach i łokciach.
  3. Dwie główne zalety to indukcja neokolagenezy oraz krótki czas rekonwalescencji.
  4. Powikłania występują rzadko.

Bibliografia

Apfelberg DB, Rosenthal S, Hunstad JP, et al. Progress report on multicenter study of laser-assisted liposuction. Aesthet Plast Surg. 1994;18(3):259–64.

Badin AZ, Moraes LM, Gondek L, et al. Laser lipolysis: flaccidity under control. Aesthet Plast Surg. 2002;26(5):335–9.

DiBernardo BE, Reyes J. Evaluation of skin tightening after laser-assisted liposuction. Aesthet Surg J. 2009;29(5):400–7.

Goldman A, Wollina U, Mundstock EC. Evaluation of tissue tightening by the subdermal Nd:YAG laser-assisted liposuction versus liposuction alone. J Cutan Aesthet Surg. 2011;4(2):122–8.

Katz BE, McBean JC. Laser-assisted lipolysis: the report on complications. J Cosmet Laser Ther. 2008;10(4):231–3.

Kim KH, Geronemus RG. Lipolysis using a novel laser 1064 nm Nd:YAG laser. Dermatol Surg. 2006;32(2):241–8.

Klein JA. Tumescent technique for local anesthesia improves safety in large-volume liposuction. Plast Reconstr Surg. 1993;92(6):1085–98.

Mann MW, Palm MD, Sengelmann RD. New advances in liposuction technology. Semin Cutan Med Surg. 2008;27:72–82.

Mcbean JC, Katz B. The pilot study of the efficacy of a 1064 nm and 1320 nm sequentially firing Nd:YAG laser device for lipolysis and skin tightening. Lasers Surg Med. 2009;41(10):779–84.

McBean JC, Katz BE. Laser lipolysis: an update. J Clin Aesthet Derm. 2011;4(7):25–34.

Morton MR. Mathematical modeling of laser lipolysis. Biomed Eng Online. 2008;7(1):10.

Morton S, Eymard-Maurin AF, Wassmer B, et al. Histologic evaluation of lipolysis laser: pulsed Nd:YAG laser 1064 nm versus CW 980 nm diode laser. Aesthet Surg J. 2007;27(3):263–8.

Palm MD, Goldman MP. Laser lipolysis: current practices. Semin Cutan Med Surg. 2009;28:212–9.

Parlette EC, Kaminer ME. Laser-assisted liposuction: here’s the skinny. Semin Cutan Med Surg. 2008;27:259–63.

Stebbins WG, Hanke CW, Peterson J. Novel method of minimally invasive removal of large lipoma after laser lipolysis with 980 nm diode laser. Dermatol Ther. 2011;24(1):125–30.

This site uses cookies

We use cookies to collect information about how you use this site. We use this information to make the website work as well as possible and improve our services.