Erbium Laser for Photorejuvenation
Laser erbowy do fotorejuvenalizacji
Alexandre de Almeida Filippo, Abdo Salomão Júnior, Paulo Santos Torreão, Lilian Mathias Delorenze and Maria Claudia Almeida Issa Santa Casa de Misericórdia do Rio de Janeiro (Laser Sector), Rio de Janeiro, Brazil Universidade de São Paulo, São Paulo, Brazil Hospital dos Servidores do Estado do Rio de Janeiro, Rio de Janeiro, Brazil Hospital Universitário Antonio Pedro, Universidade Federal Fluminense, Niterói, Rio de Janeiro, Brazil Department of Clinical Medicine – Dermatology, Fluminense Federal University, Praia de Icaraí 139, 702, Niterói, Rio de Janeiro, Brazil
Streszczenie
Zastosowanie laserów ablacyjnych do resurfacingu skóry jest uważane za jedną ze złotych standardowych metod leczenia w rewitalizacji twarzy. Ablacyjne lasery frakcyjne, głównie lasery erbowe i CO2, opracowano w celu zmniejszenia działań niepożądanych i czasu rekonwalescencji pacjenta. Frakcyjny laser erbowy tworzy cienką strefę ablacji z niewielkim uszkodzeniem termicznym naskórka i powierzchownej skóry właściwej. Jest dobrze wskazany do rewitalizacji skóry, poprawy tekstury, pigmentacji i drobnych zmarszczek. Może być również stosowany w leczeniu rozstępów i blizn. W tym rozdziale opiszemy koncepcję lasera erbowego, mechanizmy działania, protokoły leczenia, działania niepożądane oraz postępowanie.
Słowa kluczowe Laser erbowo-ytrowo-aluminiowo-granatowyLaser Er:YAGRewitalizacja twarzyResurfacing laserami ablacyjnymiTechnologia laserowa frakcyjnaZmarszczkiZmarszczkaPigmentacja skóryTekstura skóry
Wprowadzenie
Istnieje wiele różnych opcji leczenia rewitalizacji skóry, w tym średnie i głębokie peelingi chemiczne, terapia fotodynamiczna, radiofrekwencja (patrz rozdziały „Nieablacyjna radiofrekwencja w rewitalizacji twarzy” oraz „Ablacyjna radiofrekwencja w dermatologii kosmetycznej” w tym tomie), techniki mikronakłuwania oraz lasery nieablacyjne i ablacyjne (patrz rozdział Lasery, światło i powiązane technologie w dermatologii kosmetycznej, ten tom). Frakcyjne lasery ablacyjne są prawdopodobnie najbardziej wydajną dostępną metodą leczenia, biorąc pod uwagę koszty, bezpieczeństwo i wyniki (Campos i in. 2009; Holcomb 2011; Taudorf i in. 2014).
Technologia laserów frakcyjnych została wprowadzona jako bezpieczniejsza alternatywa, mniej zależna od operatora i mająca na celu zmniejszenie pooperacyjnych ograniczeń pacjenta (Sklar i in. 2014; Lee i in. 2012; Kim i in. 2012). Metoda frakcyjnego resurfacingu tworzy mikroskopijne strefy leczenia (MTZ) o kontrolowanej szerokości, głębokości i gęstości. Strefy te są otoczone nienaruszonymi obszarami naskórka i skóry właściwej, co pozwala na szybszą naprawę tkanek (Sklar i in. 2014).
Przed opracowaniem zmienności impulsów i technologii frakcyjnej, długi czas rekonwalescencji i częste występowanie działań niepożądanych, takich jak krwawienie, utrzymujący się rumień, obrzęk oraz hiperchromia pozapalna, były powszechne. Te działania niepożądane związane były z zakresem ablacji naskórka oraz niemal czysto ablacyjnym charakterem lasera o długości fali 2940 nm (Campos i in. 2009; Holcomb 2011).
Z biegiem lat opracowano wiele „trybów” pracy, zapewniających laserowi Er:YAG różnorodne możliwości, których nie miał na początku. Laser Er:YAG ma najwyższy współczynnik absorpcji wody, która jest chromoforem docelowym w technice resurfacingu. Jest on co najmniej dziesięciokrotnie wyższy niż w przypadku lasera CO2. Biologicznie oznacza to, że prawie cała energia świetlna dostarczana przez laser zostanie pochłonięta przez wodę obecną w skórze i przekształcona w ciepło w reakcji egzotermicznej (Holcomb 2011).
Uszkodzenia te zostaną naprawione, co sprzyja rewitalizacji skóry (Holcomb 2011). Wyniki stosowania laserów frakcyjnych są mniej widoczne niż te osiągane w procedurach niefrakcyjnych; jednak możliwa jest znacząca poprawa stanu skóry fotouszkodzonej (Kim i in. 2012).
Historia
Pierwszy laser erbowo-ytrowo-aluminiowo-granatowy (Er:YAG) został zatwierdzony przez Agencję ds. Żywności i Leków w 1997 roku do leczenia próchnicy zębów. Później został zatwierdzony do rewitalizacji twarzy. Laser Er:YAG składa się z kryształu stanu stałego granatu itrowo-aluminiowego domieszkowanego jonami erbu (Er3+) i jest pompowany przez impulsową szerokopasmową lampę błyskową emitującą długość fali 2940 nm w procesie wzmocnienia światła laserowego (Campos i in. 2009; Diaci i Gaspirc 2012).
Laser o długości fali 2940 nm został pierwotnie opracowany jako urządzenie do ablacji całego naskórka, całkowicie odsłaniając skórę właściwą. Z tego powodu spodziewano się szeregu pooperacyjnych działań niepożądanych, co ograniczało zastosowanie urządzenia (Campos i in. 2009; Sklar i in. 2014).
Pierwsza generacja była laserem niemal czysto ablacyjnym, wymagającym wielokrotnych przejść w celu osiągnięcia punktu końcowego i powodującym krwawienie ze skóry właściwej. Druga generacja była w stanie uniknąć niepożądanego krwawienia dzięki dodaniu funkcji długiego impulsu lub impulsu zmiennego, zaprojektowanej w celu promowania koagulacji tkanek (Holcomb 2011). Technologia zmiennego impulsu polegała na możliwości szerokiego sterowania szerokością impulsów, od bardzo krótkich do bardzo długich, oraz możliwych kombinacji krótkich i długich impulsów w jednym pojedynczym strzale lasera. Jeszcze bardziej rozwiniętą kontrolę nad impulsami nazwano zmiennym impulsem kwadratowym. Jest to zdolność do dostarczania ściśle tej samej mocy szczytowej co moc średnia w trakcie impulsu, co oznacza, że na krzywej mierzącej moc w czasie nie ma wzrostu ani spadku, lecz przyjmuje ona kształt kwadratu (Lukac i in. 2007, 2008) (Ryc. 1).
Niedawno, na początku lat 2000., opracowanie frakcyjnej wersji lasera o długości 2940 nm pozwoliło zmniejszyć uszkodzony obszar powierzchni skóry, zachowując jednocześnie skuteczność niefrakcyjnej wersji lasera (Campos i in. 2009; Holcomb 2011).
Laser i interakcja z tkanką
Jak działa ablacja?
Aby wybrać laser do rewitalizacji skóry poprzez ablację, pierwszą rzeczą, którą należy wziąć pod uwagę, jest długość fali. Woda jest głównym składnikiem obecnym w skórze i jest celem wszystkich laserów do resurfacingu. Istnieją trzy główne długości fal laserowych działających w zakresie pików absorpcji wody: Er:YAG, Er:YSGG (granat itrowo-skandowo-galowy) oraz CO2. Podczas napromieniania tymi długościami fal tkanka przechodzi przez trzy podstawowe fazy, gdy energia fotonu jest przekazywana wodzie (Lukac i in. 2007, 2008, 2010):
Faza 1: Bezpośrednie ciepło w obrębie głębokości absorpcji optycznej
Występuje, gdy ciepło jest przekazywane bezpośrednio i niemal ograniczone do głębokości skóry, na którą światło jest w stanie przeniknąć do tkanki, aż wszystkie fotony zostaną całkowicie pochłonięte i przekształcone w ciepło (Lukac i in. 2008).
Laser Er:YAG penetruje skórę na około 3 μm, ponieważ ma najwyższy współczynnik absorpcji wody; laser Er:YSGG penetruje na 10 μm i ma pośredni współczynnik absorpcji wody; a laser CO2 penetruje skórę na 30 μm, mając najniższy współczynnik absorpcji wody (Lukac i in. 2008, 2010) (Ryc. 2).
Im zatem wyższe powinowactwo do wody i wyższe współczynniki absorpcji, tym płytsza penetracja lasera, ponieważ cała energia fotonów jest lepiej pochłaniana przez wodę (Lukac i in. 2007, 2008, 2010).
Faza 2: Dyfuzja cieplna
Występuje, gdy ciepło jest przekazywane do głębiej leżących tkanek, poza głębokość absorpcji optycznej. Im dłuższy czas trwania impulsu, tym bardziej widoczny jest efekt dyfuzji cieplnej, czyli koagulacji tkanek. Niemniej jednak im krótszy czas trwania impulsu, tym mniej widoczny jest efekt dyfuzji cieplnej, ponieważ impuls kończy się szybciej niż zdolność tkanki do przekazywania ciepła do sąsiednich struktur, jak w urządzeniach Q-switch (Lukac i in. 2008, 2010).
Najmniejsza możliwa strefa koagulacji dla każdej długości fali lasera jest ograniczona głębokością penetracji optycznej, ponieważ jest to niezmienna cecha długości fali określająca, jak głęboko laser penetruje skórę. Ale jeśli manipulujemy czasem trwania impulsu, aby trwał dłużej, ciepło gromadzi się w tkance, powodując pogrubienie strefy koagulacji w wyniku dyfuzji cieplnej, poza zakres głębokości absorpcji optycznej. Nie jest zatem możliwe zmniejszenie strefy koagulacji ograniczonej przez długość fali lasera i głębokość penetracji optycznej, ale możliwe jest zwiększenie strefy koagulacji na zasadzie dyfuzji cieplnej poprzez wydłużenie czasu trwania impulsu (Lukac i in. 2008, 2010).
W ten sposób lasery Er:YAG naśladują efekt koagulacyjny lasera CO2, co szerzej wyjaśniono poniżej w sekcji Tryb ablacyjny/koagulacyjny.
Faza 3: Parowanie tkanki
Występuje, gdy górna część tkanki blisko powierzchni jest podgrzewana do punktu, w którym następuje ablacja, a materiał jest wytłaczany, pozostawiając małą dziurę na powierzchni skóry, po której następuje tkanka uszkodzona przez ciepło w okolicy (Lukac i in. 2008) (Ryc. 3).
Frakcyjny a niefrakcyjny
Technologia frakcyjna została po raz pierwszy wprowadzona w 2004 roku przez Dietera Mansteina i in., w badaniu pilotażowym z długościami fal wahającymi się od 1480 do 1550 nm. Zdolność do zmniejszenia działań niepożądanych resurfacingu przy jednoczesnym zachowaniu jego skuteczności pozwoliła na rozwój tej nowej technologii w kilku długościach fal laserowych: początkowo lasery nieablacyjne, następnie frakcyjny laser CO2, a potem frakcyjny laser Er:YAG (Manstein i in. 2004).
Kiedy tkanka skórna jest leczona laserami frakcyjnymi, pionowe kanały są tworzone przez kolumny parowania, tworząc siatkę mikroskopijnych stref leczenia, zwanych także mikrotermicznymi strefami leczenia lub nawet mikroskopijnymi strefami termicznymi (MTZ). Każda MTZ składa się z ablowanych kanałów, zwanych także mikroskopijnymi strefami ablacji (MAZ), oraz granicy z koagulowanej tkanki (Taudorf i in. 2014; Sklar i in. 2014; Skovbolling Haak i in. 2011).
Biologiczne efekty leczenia
Badania oceniające skuteczność frakcyjnych laserów Er:YAG wykazały poprawę uporządkowania kolagenu i tworzenie nowych typów kolagenu I, III i VII. Badania immunohistochemiczne wykazały całkowitą wymianę MTZ na nowy kolagen 3 miesiące po leczeniu. Ponadto odnotowano, że wielokrotne zabiegi zapewniają ciągłą produkcję nowego kolagenu przez ponad 6 miesięcy, umożliwiając rewitalizację skóry przy krótszym czasie rekonwalescencji i mniejszej liczbie działań niepożądanych (Taudorf i in. 2014; Sklar i in. 2014; Lee i in. 2012; Hammami Ghorbel i in. 2014; El-Domyati i in. 2014).
Tryby pracy lasera Er:YAG
Laser Er:YAG ma kilka trybów pracy i może być używany w sposób niefrakcyjny lub frakcyjny, powodować czystą ablację, czystą koagulację oraz mieszanki ablacji/koagulacji na kilku różnych głębokościach ablacji, a nawet jest w stanie naśladować laser CO2. Zmiany długości impulsu, energii i fluencji, a także nakładanie impulsów i różne plamki zapewniają wszechstronność temu źródłu światła. Istnieje pięć podstawowych trybów pracy, w różny sposób prezentowanych w różnych urządzeniach i branżach (Holcomb 2011; Lukac i in. 2007, 2008).
Tryb ablacyjny lub ablacja zimna
Jest to rodzimy i standardowy efekt lasera Er:YAG. Ze względu na wysokie powinowactwo do wody laser tworzy powierzchowne kolumny niemal czystej ablacji, zdolne do sięgnięcia od naskórka do powierzchownej skóry właściwej (przy nakładaniu impulsów) (Holcomb 2011; Lukac i in. 2008), jak pokazano na Ryc. 4. Podczas zabiegu można zaobserwować obszary punktowego krwawienia, ponieważ w tym trybie nie dochodzi do koagulacji naczyń krwionośnych. Jest on również wykorzystywany do celów dostarczania leków (Jang i in. 2014), naśladując efekt powierzchownego mikronakłuwania ze względu na powierzchowny i czysto ablacyjny profil lasera, bez barier z koagulowanej tkanki (Holcomb 2011).
Tryb ablacyjny/koagulacyjny (tryb ablacji ciepłej lub gorącej)
Jest to najczęstszy tryb stosowany w wielu komercyjnie dostępnych obecnie urządzeniach Er:YAG. Zapobiega krwawieniu poprzez wywoływanie większego efektu termicznego i koagulację naczyń krwionośnych skóry właściwej. W tym trybie laser o długości 2940 nm naśladuje efekt koagulacyjny lasera CO2 przy użyciu zmiennego lub długiego impulsu, generowanego poprzez sekwencję strzałów o różnych energiach i czasach trwania impulsu (Holcomb 2011; Lukac i in. 2007).
Występuje ciąg impulsów, w którym energia pierwszego strzału przekracza próg ablacyjny, a kolejne poziomy energii są zawsze poniżej progu ablacyjnego, gromadząc ciepło w skórze i powodując koagulację (Lukac i in. 2007, 2008, 2010) (Ryc. 5).
W trybie ciepłej ablacji występuje impuls ablacyjny, po którym następuje długi impuls subablacyjny, ze średnio grubą strefą koagulacji. W trybie gorącej ablacji występuje impuls ablacyjny, po którym następuje dłuższy długi impuls subablacyjny, z grubszą strefą koagulacji (Lukac i in. 2007, 2008, 2010).
Jest to najlepszy tryb lasera 2940 nm do wywoływania rewitalizacji skóry, ponieważ występuje większy efekt termiczny i większa przebudowa kolagenu, ale może powodować hiperchromie lub hipochromie z powodu koagulacji i ciepła wytwarzanego podczas zabiegu (Holcomb 2011; Lapidoth i in. 2008).
Autorzy preferują stosowanie tego trybu podczas rewitalizacji twarzy z wysokimi fluencjami, 3 do 5 nakładanych impulsów i 2 do 3 przejść. W przypadku obszarów innych niż twarz: niskie fluencje, 2 impulsy i 1 lub 2 przejścia.
Tryb koagulacyjny lub tryb Smooth
W tym trybie podczas impulsów stosowane są wyłącznie fluencje i energie subablacyjne, naśladując działanie laserów nieablacyjnych (Holcomb 2011). Odbywa się to również za pomocą technologii zmiennego lub długiego impulsu. W celu uzyskania efektu koagulacyjnego, małe ilości energii są dostarczane w długim impulsie, zwykle w długim ciągu impulsów subablacyjnych, gromadząc ciepło w tkance i promując koagulację bez ablacji lub z bardzo niewielką ablacją (Lukac i in. 2007, 2008, 2010) (Ryc. 6).
Tryb nakładania impulsów
Nie jest to zasadniczo tryb pracy, ponieważ może występować również w wcześniej omówionych trybach, takich jak tryb ablacyjny i ablacyjny/koagulacyjny. Podczas nakładania impulsów, ciąg wysokoenergetycznych, wysokofluencyjnych, krótkich impulsów jest dostarczany sekwencyjnie, jeden na drugim, bez poruszania głowicą lasera, dzięki czemu głębokość ablacji każdego strzału jest dodawana do poprzednich, sięgając głębszych warstw skóry. Ponownie może występować jako tryb pracy lub być ukryty w innych trybach, które automatycznie kontrolują głębokość ablacji (Holcomb 2011; Lukac i in. 2007; Lapidoth i in. 2008).
Tryb niefrakcyjny
W tym trybie wiązka lasera nie jest dzielona na mniejsze wiązki. Zamiast tego cały naskórek jest ablowany przez laser, nie pozostawiając obszarów nienaruszonej skóry, tak jak pierwotnie robiono w schematach leczenia pełnopowierzchniowego resurfacingu Er:YAG (Lukac i in. 2008, 2010).
Wskazania
Laser Er:YAG może być stosowany w przypadku różnych zmian chorobowych, szczególnie związanych z uszkodzeniami słonecznymi, w tym rogowacenia słonecznego, plam soczewicowatych słonecznych, powierzchownych zmarszczek, łagodnej dyschromii oraz choroby Favre'a-Racouchota (Janik i in. 2007). Autorzy zgłaszają dobre wyniki w leczeniu skóry fotouszkodzonej (Ryc. 7 i 8).
Może być również stosowany w przypadku prosaków koloidowych, naczyniakowłókniaków, znamion, brodawek łojotokowych, kępek żółtych, syringiaków, przerostu gruczołów łojowych, rybińca, zanikowych blizn potrądzikowych twarzy, nabłoniaków włosowych, słonecznego zapalenia warg, choroby Bowena oraz erytroplazji Queyrata. Stosowano go również w połączeniu z lekami przeciwnowotworowymi do celów dostarczania leków w leczeniu rogowacenia słonecznego i powierzchownych raków podstawnokomórkowych (Janik i in. 2007).
Ponieważ woda jest głównym celem, jest dobrze tolerowany przez pacjentów o wyższych fototypach, do IV włącznie, jak wykazali Lapidoth i in. oraz Lee i in. (2012).
Przygotowanie do zabiegu
Pacjenci powinni zrozumieć mechanizm działania proponowanego leczenia, a także jego możliwe działania niepożądane i powikłania. Dermatolodzy powinni wyjaśnić każdy etap procesu, od pielęgnacji ran po normalne ramy czasowe gojenia, zmniejszając nadmierne oczekiwania i obawy związane z zabiegiem i okresem po zabiegu (Holcomb 2011).
Pacjenci muszą zrozumieć, że odczuwanie znośnego bólu podczas interwencji jest normalne oraz że spodziewane są rumień, obrzęk i strupy. Rumień może się przedłużać w zależności od zastosowanych ustawień. Dyschromie są na ogół rzadkie i zwykle przemijające (Holcomb 2011).
Rewitalizacja skóry promowana przez laser erbowy jest znacząca, chociaż do osiągnięcia optymalnych wyników może być koniecznych kilka sesji, a pewien stopień fotouszkodzenia może zawsze utrzymywać się (Holcomb 2011).
Konieczne jest, aby pacjenci rozpoczęli terapię przeciwwirusową 2 dni przed zabiegiem (kontynuowaną przez 5–7 dni po nim lub do całkowitej reepitelializacji), niezależnie od wcześniejszej historii opryszczki zwykłej (Lapidoth i in. 2008).
Pacjentów należy również poinstruować, aby stosowali 0.05% krem z tretynoiną na noc przez 2–4 tygodnie przed leczeniem laserowym i powinni go odstawić na kilka dni przed zabiegiem (Papadavid i Katsambas 2003).
Techniki
Miejscowy krem znieczulający należy nałożyć 30 min przed zabiegiem i usunąć tuż przed nim.
Istnieje kilka różnych technik, które zmieniają się w zależności od autora. W 2008 roku Lapidoth i in. (2008) opisali wyniki badania rewitalizacji skóry z użyciem frakcyjnego lasera Er:YAG o długości 2940 nm (Pixel, Alma Lasers Ltd.) u pacjentów z fototypami skóry Fitzpatrick II–IV. Autorzy stosowali od dwóch do czterech nakładanych przejść z końcówką 7 × 7 (49-dot), która emituje 28 mJ/P (per pixel), z maksymalną wyjściową energią impulsu wynoszącą 1,400 mJ/P. W przypadku pierwszego przejścia penetracja wynosiła 20 μm parowania i 30 μm termicznie; w przypadku drugiego przejścia odpowiednio 35 i 40 μm; w przypadku trzeciego przejścia 50 i 45 μm; a w przypadku czwartego przejścia 60 i 50 μm, ze średnicą mikrostrefy 150 μm i średnią liczbą 3.2 sesji. Sześćdziesiąt dni po ostatnim leczeniu wszyscy pacjenci wykazali poprawę kliniczną większą niż 50%.
Goldberg i Hussain (2011) przeprowadzili badanie u pacjentów z fototypami skóry Fitzpatrick I–III, wykorzystując laser Er:YAG o długości 2940 nm do leczenia całej twarzy, pojedynczego przejścia przy niskich ustawieniach energii 15–30 mJ/mikrospot przy 40 Hz, z pokryciem 8–21%, przez sześć sesji. Wszyscy pacjenci wykazali poprawę kliniczną leczonej skóry; połowa zgłosiła ponad 50% poprawy.
Karsai i in. (2010) badali odpowiedź lasera o długości 2940 nm u pacjentów z fototypami skóry Fitzpatrick I–III, stosując całkowitą fluencję 60 J/cm2, z sześcioma nakładanymi impulsami w jednej sesji. Wyniki tego badania wykazały zmniejszenie głębokości zmarszczek o około 10%.
Badanie przeprowadzone w Korei przez Lee i in. (2012), u pacjentów z fototypami skóry Fitzpatrick III–IV leczonych laserem Er:YAG (ACTION™, Lutronic, Korea), obejmowało leczenie całej twarzy w jednym lub dwóch przejściach z 12–14 mJ na mikrospot, szerokością impulsu 250 μs i średnią liczbą 2.3 sesji. Wyniki wykazały poprawę większą niż 26% u 62.5% osób.
El-Domyati i in. (2013) wykazali, że zarówno wielokrotne sesje frakcyjnego lasera Er:YAG, jak i pojedyncza sesja z wieloma przejściami ablacyjnego lasera Er:YAG mają porównywalną skuteczność kliniczną i w odniesieniu do neokolagenezy w skórze właściwej, oraz że wielokrotne sesje frakcyjnego resurfacingu laserem Er:YAG są skuteczne przy wyższym bezpieczeństwie i krótszym czasie rekonwalescencji (El-Domyati i in. 2013).
Postępowanie po zabiegu
Podczas stosowania czystego trybu ablacyjnego spodziewane jest punktowe krwawienie; dlatego wskazana jest kilkuminutowa kompresja mokrą gazą po zabiegu (Campos i in. 2009; Holcomb 2011; Papadavid i Katsambas 2003).
Po sesji laserowej stosuje się miejscowe opatrunki półokluzyjne („closed” technique) lub miejscowe preparaty nawilżające („open” technique), podobnie jak w opiece pooperacyjnej po laserze CO2. Autorzy preferują stosowanie kremu gojącego z D-pantenolem lub sukralfatem przez 8 h, a następnie po tym okresie umycie twarzy delikatnym preparatem myjącym i ponowne nałożenie kremu gojącego cztery razy dziennie przez 7–10 dni. Ważne jest, aby powiedzieć pacjentowi, aby nie usuwał strupów ani nie drapał skóry (Campos i in. 2009; Papadavid i Katsambas 2003).
Zaleca się stosowanie fizycznego filtra przeciwsłonecznego w ciągu dnia, począwszy od 48 h po leczeniu. Terapię przeciwwirusową należy kontynuować przez co najmniej 5 dni, jak wspomniano wcześniej. Ważne jest, aby podać pacjentowi numer alarmowy na wypadek, gdyby przebieg po zabiegu nie był zgodny z planem. Dwa tygodnie po leczeniu laserowym zaleca się przez 2–4 tygodnie stosowanie połączenia miejscowego hydrochinonu 2–5%, tretynoiny 0.05–0.1% i 1% kremu z hydrokortyzonem (Papadavid i Katsambas 2003).
Powikłania
Nieoczekiwane działania niepożądane i powikłania obejmują utrzymujący się rumień, prosaki, wykwity trądzikopodobne, wyprysk, infekcje, upośledzone gojenie, blizny oraz trwałe hiper- lub hipopigmentację (Janik i in. 2007).
Przebarwienia pozapalne są przemijające. Późne powikłania, takie jak hipopigmentacja, są obserwowane u bardzo niewielu pacjentów (4%) leczonych laserem Er:YAG. Hipopigmentacja wydaje się związana z głębokością ablacji, która w przypadku lasera Er:YAG jest zwykle bardziej powierzchowna. Wystąpienie krwawienia zmusza chirurga do przerwania leczenia laserem, a tym samym zapobiega poważnym powikłaniom, ze względu na wysoki współczynnik absorpcji wody w tkance i powierzchowną penetrację tej długości fali. Ryzyko powstawania blizn i hipopigmentacji może wzrosnąć, jeśli chirurg laserowy dąży do osiągnięcia znacznych głębokości ablacji i bardziej znaczącej poprawy klinicznej.
Wniosek
Technologia lasera Er:YAG jest nieustannie rozwijana od swoich początków i obecnie stała się potężnym, wszechstronnym narzędziem dla dermatologa. Ta długość fali jest w stanie poradzić sobie ze schorzeniami od zmarszczek spowodowanych fotouszkodzeniami po raki podstawnokomórkowe.
Najwyższy wśród laserów ablacyjnych współczynnik absorpcji wody zapewnia najmniejszą głębokość penetracji i najmniejsze niepożądane efekty rozpraszania ciepła. Ponadto zmiany szerokości impulsu mogą w razie potrzeby wywoływać głębsze efekty termiczne. Laser Er:YAG jest zatem idealnym laserem do resurfacingu skóry.
Najważniejsze wnioski
- Resurfacing laserami ablacyjnymi jest uważany za jedną ze złotych standardowych metod rewitalizacji twarzy.
- Może przyczynić się do poprawy zmarszczek twarzy, pigmentacji skóry i tekstury skóry.
- Zwykłe leczenie wiąże się z krótkim czasem rekonwalescencji i niewielką liczbą działań niepożądanych.
- Znaczną poprawę stanu fotouszkodzonej skóry twarzy można uzyskać już po jednej sesji.
- Laser Er:YAG ma najwyższy współczynnik absorpcji wody, najmniejszą głębokość penetracji i najmniejsze efekty rozpraszania ciepła.
- Głębsze efekty termiczne można osiągnąć poprzez zmiany szerokości impulsu.
Piśmiennictwo
Campos V, de Mattos RA, Filippo A, Torezan LA. Laser no rejuvenescimento facial. Surg Cosmet Dermatol. 2009;1(1):29–36.
Diaci J, Gaspirc B. Comparison of Er:YAG and Er,Cr:YSGG lasers used in dentistry. J Laser Heal Acad. 2012;2012(1):1–13.
El-Domyati M, Abd-El-Raheem T, Abdel-Wahab H, Medhat W, Hosam W, El-Fakahany H, et al. Fractional versus ablative erbium:yttrium-aluminum-garnet laser resurfacing for facial rejuvenation: an objective evaluation. J Am Acad Dermatol [Internet]. 2013;68(1):103–12.
El-Domyati M, Abd-El-Raheem T, Medhat W, Abdel-Wahab H, Al AM. Multiple fractional erbium:yttrium-aluminum-garnet laser sessions for upper facial rejuvenation: clinical and histological implications and expectations. J Cosmet Dermatol. 2014;13(1):30–7.
Goldberg DJ, Hussain M. A study of multiple full-face treatments with low-energy settings of a 2940-nm Er:YAG fractionated laser. J Cosmet Laser Ther. 2011;13(2):42–46.
Hammami Ghorbel H, Lacour J-P, Passeron T. Treatment of inflammatory linear verrucous epidermal nevus with 2940 nm erbium fractional laser. J Eur Acad Dermatol Venereol (JEADV), England. 2014;28:824–5.
Holcomb JD. Versatility of erbium YAG laser: from fractional skin rejuvenation to full-field skin resurfacing. Facial Plast Surg Clin N Am. 2011 May;19(2):261–73.
Jang H-J, Hur E, Kim Y, Lee S-H, Kang NG, Yoh JJ. Laser-induced microjet injection into preablated skin for more effective transdermal drug delivery. J Biomed Opt. 2014;19(11):118002.
Janik JP, Markus JL, Al-dujaili Z, Markus RF. Laser resurfacing. Semin Plast Surg. 2007;1(212):139–46.
Karsai S, Czarnecka A, Junger M, Raulin C. Ablative fractional lasers (CO2 and Er:YAG): a randomized controlled double-blind split-face trial of the treatment of peri-orbital rhytides. Lasers Surg Med. 2010 Feb;42(2):160–7.
Kim SG, Kim EY, Kim YJ, Lee II S. The efficacy and safety of ablative fractional resurfacing using a 2,940-nm Er:YAG laser for traumatic scars in the early posttraumatic period. Arch Plast Surg. 2012;39(3):232–7.
Lapidoth M, Yagima Odo ME, Odo LM. Novel use of erbium:YAG (2,940-nm) laser for fractional ablative photothermolysis in the treatment of photodamaged facial skin: a pilot study. Dermatol Surg. 2008;34(8):1048–53.
Lee HM, Haw S, Kim JE, Won CH, Lee MW, Choi JH, et al. A fractional 2940 nm short-pulsed, erbium-doped yttrium aluminium garnet laser is effective and minimally invasive for the treatment of photodamaged skin in Asians. J Cosmet Laser Ther. 2012;14(6):253–9.
Lukac M, Sult T, Sult R. New options and treatment strategies with the VSP erbium YAG aesthetics lasers. 2007;2007(1):1–9.
Lukac M, Vizintin Z, Kazic M, Sult T. Novel fractional treatments with VSP erbium YAG aesthetic lasers. J Laser Heal Acad. 2008;2008(6):1–12.
Lukac M, Perhavec T, Nemes K. Ablation and thermal depths in VSP Er:YAG laser skin resurfacing. J Laser Heal Acad. 2010;1(1):56–71.
Manstein D, Herron GS, Sink RK, Tanner H, Anderson RR. Fractional photothermolysis: a new concept for cutaneous remodeling using microscopic patterns of thermal injury. Lasers Surg Med. 2004;34(5):426–38.
Papadavid E, Katsambas A. Lasers for facial rejuvenation: a review. Int J Dermatol. 2003 Jun;42(6):480–7.
Sklar LR, Burnett CT, Waibel JS, Moy RL, Ozog DM. Laser assisted drug delivery: a review of an evolving technology. Lasers Surg Med. 2014;46(4):249–62.
Skovbolling Haak C, Illes M, Paasch U, Haedersdal M. Histological evaluation of vertical laser channels from ablative fractional resurfacing: an ex vivo pig skin model. Lasers Med Sci. 2011;26(4):465–71.
Taudorf EH, Haak CS, Erlendsson AM, Philipsen PA, Anderson RR, Paasch U, et al. Fractional ablative erbium YAG laser: histological characterization of relationships between laser settings and micropore dimensions. Lasers Surg Med. 2014 Apr;46(4):281–9.