Intense Pulsed Light for Rosacea and Other Indications


Intensywne światło pulsacyjne w leczeniu trądziku różowatego i innych wskazań

Juliana Merheb Jordão i Luiza Pitassi Skin and Laser Center of Boom, Boom, Belgia Oddział Hospital Universitário Evangélico de Curitiba, Kurytyba, PR, Brazylia Klinika Dermatologii, Wydział Lekarski, Uniwersytet Stanowy w Campinas (UNICAMP), Campinas, SP, Brazylia

Streszczenie

Leczenie intensywnym światłem pulsacyjnym (IPL) jest jedną z najskuteczniejszych procedur u pacjentów ze zmianami naczyniowymi i barwnikowymi, a także w fotostarzeniu. Nieablacyjny charakter IPL sprawia, że jest to coraz bardziej atrakcyjna alternatywa dla pacjentów, którzy nie chcą akceptować działań niepożądanych związanych z innymi procedurami. IPL jest szeroko stosowane w leczeniu wielu zmian, w tym łagodnych zmian barwnikowych, trądziku zapalnego, blizn przerostowych, depilacji oraz różnorodnych zmian naczyniowych, takich jak plamy port-wine, naczyniaki, teleangiektazje, poikilodermia Civatte'a i trądzik różowaty. W ostatnich latach opublikowano wiele badań i opisów przypadków dotyczących różnych wskazań do IPL, rozszerzając jego zastosowanie. Badania te wykazały, że IPL stanowi wartościowe wsparcie terapeutyczne z doskonałymi wynikami i niskim ryzykiem działań niepożądanych. Należy jednak podkreślić, że stosowanie i skuteczność IPL są silnie zależne od doświadczenia osoby wykonującej zabieg.

Słowa kluczowe  Intensywne światło pulsacyjneTechnologia IPLTrądzik różowatyZmiany naczyniowe

Wprowadzenie

Systemy intensywnego światła pulsacyjnego (IPL) ewoluowały od czasu ich wprowadzenia do praktyki medycznej 20 lat temu. Urządzenia IPL wykorzystują lampy błyskowe i filtry pasmowoprzepustowe do emisji niespójnej, nieskolimowanej, polichromatycznej energii świetlnej o różnych długościach fal, które celują w określone chromofory (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015; Babilas i in. 2010). Systemy IPL celują głównie w hemoglobinę i melaninę, wykazując największą skuteczność w leczeniu koloru, a nie tekstury, według niektórych autorów. Jednak pomimo dyskusji, czy mogą one przebudowywać kolagen, okazały się skuteczne w rewitalizacji skóry (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

Ta zdolność selektywnego celowania sprawia, że IPL jest wszechstronną terapią o wielu zastosowaniach, takich jak leczenie niepożądanego wzrostu włosów, zmian naczyniowych, zmian barwnikowych i trądziku pospolitego, a także jako źródło światła w terapii fotodynamicznej (PDT) (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015; Babilas 2010).

Podobnie jak w przypadku laserów, podstawową zasadą urządzeń IPL jest selektywne uszkodzenie termiczne struktury docelowej (Babilas 2010). Połączenie określonych długości fal, fluencji, czasów trwania impulsu i odstępów między impulsami ułatwia leczenie tego szerokiego spektrum schorzeń skóry. Duży rozmiar plamy jest również dużą zaletą pod względem czasu trwania zabiegu (Babilas i in. 2010).

IPL było początkowo wskazane w leczeniu malformacji naczyniowych (Babilas i in. 2010). Obecnie jest szeroko stosowane w leczeniu wielu zmian naczyniowych, w tym plam port-wine, naczyniaków, teleangiektazji, poikilodermii Civatte'a i trądziku różowatego (Ichikawa i Furue 2013). Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła urządzenia intensywnego światła pulsacyjnego do leczenia tej różnorodności łagodnych zmian barwnikowych i naczyniowych, ale zakres chorób, które można leczyć za pomocą IPL, wciąż się rozszerza (Wat i in. 2014).

Historia

Muhlbauer i in. jako pierwsi opisali zastosowanie polichromatycznego światła podczerwonego w 1976 roku w leczeniu malformacji naczyniowych (Babilas i in. 2010). Efekty wywoływane przez zastosowanie źródła światła do tkanki można wyjaśnić zasadą selektywnej fototermolizy, opisaną przez Andersona i Parrisha (1983). Zatem energia dostarczana do tkanki ma selektywne działanie na cząsteczkę docelową, określaną jako chromofor, bez wpływu lub z minimalnym wpływem na struktury sąsiednie. To selektywne działanie jest podstawową zasadą działania intensywnego światła pulsacyjnego (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

W 1990 roku Goldman i Eckhouse opisali nową lampę błyskową o wysokiej intensywności jako odpowiednie narzędzie do leczenia zmian naczyniowych (Goldman i Eckhouse 1996; Babilas i in. 2010). W 1994 roku izraelski inżynier Shimon Eckhouse zdołał wytworzyć szerokopasmową stymulowaną emisję światła, tworząc w ten sposób IPL. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków zatwierdziła tę technikę do celów terapeutycznych w 1997 roku, po opublikowaniu pierwszego artykułu na temat jej zastosowania w dermatologii, kiedy Raulin i in. z powodzeniem zastosowali ją u 14 pacjentów z teleangiektazjami twarzy i nóg lub z poikilodermią Civatte'a. Wkrótce potem ci sami autorzy opublikowali dwa przypadki trwałej depilacji, a następnie przeprowadzili kilka bardziej ustandaryzowanych badań, które wykazały skuteczność i bezpieczeństwo tej techniki (Raulin i in. 1997; González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

Urządzenia IPL pierwszej generacji emitowały światło z podczerwonej części widma, co przeważnie prowadziło do uszkodzenia nabłonka i wysokiej częstości występowania działań niepożądanych. Urządzenia IPL drugiej generacji wykorzystują wodę do odfiltrowania podczerwonej części widma światła, utrzymując zakres długości fal między 515 a 950 nm. Zmniejsza to ryzyko działań niepożądanych (Babilas i in. 2010; González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015). Systemy chłodzące służą do ochrony naskórka stykającego się z kryształem (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015). W urządzeniach IPL, podobnie jak w laserach, podstawową zasadą jest absorpcja fotonów przez endogenne lub egzogenne chromofory w skórze, co generuje ciepło, a następnie niszczy strukturę docelową (Babilas i in. 2010).

W kolejnych latach liczne modyfikacje techniczne umożliwiły łatwiejszą obsługę, zwiększyły bezpieczeństwo i poszerzyły spektrum potencjalnych wskazań. Widmo emisji IPL wynosi od 400 do 1300 nm, a czas trwania impulsu od 2 do 200 ms. Wymienne filtry odcinające w urządzeniach IPL można łatwo dostosować do pożądanej długości fali, co zapewnia pewną wszechstronność (Babilas i in. 2010; González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

Większość urządzeń IPL ma pojedynczy impuls, a energia jest proporcjonalna do czasu trwania impulsu. Niektóre IPL mają wielokrotne impulsowanie sekwencyjne, a niektóre umożliwiają niezależne zmienianie czasu trwania impulsu, fluencji energii lub obu tych parametrów w każdym impulsie. Inne zmienne obejmują długości fal odcinających, moc widmową i rozmiar dostarczanego światła (Wat i in. 2014).

Podstawowe pojęcia

Długości fal intensywnego światła pulsacyjnego

Tradycyjne wskazania do IPL wynikają z jego zdolności do celowania w zmiany barwnikowe i naczyniowe.

W zmianach barwnikowych celem jest melanosom, którego chromoforem jest melanina. Pochłania ona odpowiednią długość fali, przekształcając światło w ciepło, co powoduje zniszczenie celu. Tym procesom towarzyszy przenoszenie melanosomów w górne warstwy, gdzie są one eliminowane wraz z nekrotycznymi keratynocytami (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

W zmianach naczyniowych IPL działa na trzy docelowe chromofory: oksyhemoglobinę (dominującą w zmianach czerwonych), dezoksyhemoglobinę (dominującą w zmianach niebieskich) i methemoglobinę (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

Oksyhemoglobina zawarta w krwinkach czerwonych w naczyniach krwionośnych ma maksymalny pik absorpcji około 540 nm (pik alfa) i 580 nm (pik beta). Dotyczy to małych powierzchownych naczyń zlokalizowanych głównie na twarzy i szyi. Naczynia na nogach są zwykle zlokalizowane głębiej i zawierają więcej dezoksyhemoglobiny. Sytuacja ta przesuwa krzywą absorpcji w prawo, od 800 nm do 1200 nm. Długości fal podczerwonych są zazwyczaj bardziej skuteczne w leczeniu głębszych niebieskich naczyń, podczas gdy krótsze długości fal są bardziej skuteczne w powierzchownych czerwonych teleangiektazjach (Adamic i in. 2007).

Im dłuższa długość fali, tym głębiej wnika w skórę (Adamic i in. 2007). Chociaż pik maksymalnej absorpcji oksyhemoglobiny wynosi około 418–540 nm, uzyskuje się mniejszą penetrację i występuje silna konkurencja z melaniną z naskórka. Przy 577 nm, chociaż absorpcja jest niska, stopień penetracji jest większy, co zmniejsza absorpcję przez melaninę i pozwala uniknąć działań niepożądanych, takich jak hipopigmentacja. Z tego powodu współczesne urządzenia wykorzystują dłuższe długości fal (515–600 nm), aby zapewnić głębszą penetrację, jednocześnie nadal będąc absorbowanymi przez oksyhemoglobinę (ryc. 4) (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015). Stosowanie dłuższych długości fal zapewnia bezpieczeństwo IPL u osób o wyższych fototypach.

Spośród tych długości fal, typ skóry pacjenta, stan skóry i obecny cel determinują wybór odpowiednich filtrów odcinających, a tym samym spektrum długości fal do emisji (Babilas i in. 2010).

Czas trwania impulsu

Czas trwania impulsu można ustawiać w stosunkowo szerokich zakresach (w zależności od konkretnego urządzenia) w zakresie milisekund. Podobnie jak w urządzeniach laserowych, czas trwania impulsu powinien być równy lub krótszy niż czas relaksacji termicznej (TRT) struktury docelowej, aby zapobiec nieselektywnemu uszkodzeniu otaczającej tkanki (Babilas i in. 2010).

W systemach IPL czas trwania impulsu jest zwykle określany w milisekundach (ms). W przypadku głębokich zmian zaleca się dłuższe czasy trwania impulsu. W przypadku zmian powierzchownych zaleca się krótsze czasy trwania impulsu.

Selektywność

Kluczowe chromofory ludzkiej skóry (hemoglobina, melanina, woda) wykazują szerokie widma absorpcji. Zatem monochromatyczność nie jest wymogiem fototermolizy. Ponieważ urządzenia IPL emitują widmo długości fal, trzy kluczowe chromofory mogą zostać aktywowane podczas jednej ekspozycji na światło. Ta wszechstronność oznacza zmniejszoną selektywność (Babilas i in. 2010) i może wyjaśniać potrzebę długotrwałego leczenia zmian naczyniowych (Ichikawa i Furue 2013).

Zasady leczenia

Mniejsze naczynia wymagają krótszych impulsów; większe naczynia wymagają dłuższych impulsów.

Im głębiej naczynie krwionośne jest zlokalizowane w skórze właściwej, tym większy powinien być rozmiar plamy, dłuższa długość fali i dłuższy czas trwania impulsu, w połączeniu z chłodzeniem chroniącym naskórek.

Ciemniejsze typy skóry wymagają dłuższych impulsów i dłuższych długości fal (Adamic i in. 2007).

Mechanizmy działania

Systemy intensywnego światła pulsacyjnego wykorzystują lampę błyskową, która emituje wysokiej intensywności, niespójne i polichromatyczne światło szerokopasmowe. Widmo emisji IPL wynosi od 400 do 1200 nm. Światło jest emitowane w impulsach o różnych czasach trwania i odstępach w dużej prostokątnej plamie o wymiarach do 1 na 4 cm (Raulin i Greve 2003; Meesters i in. 2014).

Mechanizm działania systemu IPL wykorzystuje teorię selektywnej fototermolizy (Anderson i Parrish 1983). Podstawową zasadą jest absorpcja fotonów przez chromofory skóry, generująca ciepło, które jest odpowiedzialne za zniszczenie celu i selektywne uszkodzenie termiczne celu. Selektywna fototermoliza rozpoczyna się od miejscowej absorpcji energii świetlnej w docelowych chromoforach, takich jak hemoglobina w zmianach naczyniowych lub melanina w zmianach barwnikowych (Babilas i in. 2010).

Połączenie określonych długości fal, fluencji, czasów trwania impulsu i odstępów między impulsami ułatwia leczenie szerokiego spektrum schorzeń skóry. W celu leczenia różnych celów emitowane są różne długości fal absorpcji, z wykorzystaniem różnych filtrów, aby zoptymalizować leczenie różnych schorzeń. Poprzez wybór filtra odcinającego specyficznego dla długości fali absorpcji chromoforu, energia może zostać zdeponowana w naczyniach krwionośnych, zapobiegając uszkodzeniu i późniejszemu bliznowaceniu otaczających tkanek (Kassir i in. 2011).

W przypadku zmian naczyniowych mechanizm działania IPL jest związany z ich selektywną absorpcją przez hemoglobinę (oksyhemoglobinę, dezoksyhemoglobinę i methemoglobinę) w naczyniach krwionośnych z pikami absorpcji przy 418 nm (niebieski), 542 nm (zielony) i 577 nm (żółty). Skuteczne leczenie zależy od typu i wielkości naczyń (Babilas i in. 2010; Barikbin i in. 2011; Goldberg 2012).

Krótsze długości fal mogą być preferowane w powierzchownych zmianach naczyniowych, takich jak teleangiektazje twarzy. Niższe filtry odcinające są skuteczne w leczeniu naczyń o mniejszej średnicy. W przypadku standardowej wielkości małych naczyń w warstwie brodawkowatej skóry właściwej o średnicy 0,1 mm wykazano, że IPL jest skuteczną metodą leczenia. IPL jest w stanie leczyć obszar teleangiektazji i zmniejszać intensywność rumienia oraz uderzeń krwi obserwowanych u pacjentów z rumieniowo-teleangiektatycznym trądzikiem różowatym (Mark i in. 2003; Goldberg 2012).

Wskazania

Stany leczone za pomocą IPL obejmują głównie zmiany naczyniowe i barwnikowe, a także rewitalizację skóry, dermatozy zapalne, trądzik pospolity, ropnie mnogie apokrynowe, depilację, blizny przerostowe i bliznowce (Babilas i in. 2010; Vrijman i in. 2011; Goldberg 2012; Wat i in. 2014).

Urządzenie IPL zostało pierwotnie opracowane do leczenia szerokiego zakresu łagodnych zmian naczyniowych, w tym teleangiektazji i siateczkowych żylaków nóg (Goldberg 2012; Meesters i in. 2014). Istnieje wiele dobrze ugruntowanych metod leczenia IPL ukierunkowanych na naczynia krwionośne w skórze. Urządzenia IPL były skutecznie stosowane w leczeniu teleangiektazji twarzy, rumieniowo-teleangiektatycznego trądziku różowatego, naczyniaków pajaczkowatych, erytrozy, naczyniaków, malformacji żylnych i kapilarnych oraz poikilodermii Civatte'a (Acarturk i Stofman 2003; Clementoni i in. 2005; Adamic i in. 2007; McGill i in. 2008; Li i in. 2010a; Nymann i in. 2010; Campolmi i in. 2011; Dan 2011; Barikbin i in. 2011; Meesters i in. 2014).

Skuteczne leczenie zmian naczyniowych zależy od typu i wielkości naczyń. Fodor i in. przeprowadzili badanie porównawcze IPL i lasera Nd:YAG i uzyskali lepsze wyniki za pomocą IPL w przypadku bardziej powierzchownych i mniejszych zmian. Badanie przeprowadzone przez Murray i in. w 2012 roku wykazało poprawę w teleangiektazjach związanych z twardziną układową; jednakże poprawa ta nie była utrzymana podczas obserwacji, co sugeruje konieczność dodania innych metod leczenia.

IPL może być również przydatne u niemowląt z powierzchownymi naczyniakami lub szybko rosnącymi zmianami >1 cm (González-Rodríguez i Lorente-Gual 2015).

Trądzik różowaty

Terapia intensywnym światłem pulsacyjnym jest bezpieczną i skuteczną metodą leczenia objawów przedmiotowych i podmiotowych trądziku różowatego. Kilka badań wykazało skuteczne zastosowanie intensywnego światła pulsacyjnego wobec komponentów naczyniowych rumieniowo-teleangiektatycznego trądziku różowatego, w tym teleangiektazji twarzy i zmian grudkowych (Schroeter i in. 2005; Papageorgiou i in. 2008; Bae i in. 2009; Babilas i in. 2010; Dahan 2011; Kassir i in. 2011; Liu i in. 2014).

Trądzik różowaty to przewlekła choroba skóry, która objawia się uderzeniami krwi do twarzy, utrzymującym się rumieniem, teleangiektazjami, grudkami i krostami.

Rumieniowo-teleangiektatyczny trądzik różowaty jest najczęstszym podtypem i może mieć najsilniejszy komponent naczyniowy spośród czterech podtypów (rumieniowo-teleangiektatyczny, grudkowo-krostkowy, fimatyczny i oczny) (Crawford i in. 2004; Lim i in. 2014). Zalety IPL obejmują krótki czas rekonwalescencji, łagodne reakcje niepożądane i krótki czas trwania zabiegu ze względu na duży obszar aplikacji (Kawana i in. 2007; Babilas i in. 2010; Lim i in. 2014).

Możliwość wyboru czasu trwania impulsów sprawia, że IPL jest wszechstronnym narzędziem w leczeniu trądziku różowatego. Możliwość różnych ustawień filtrów pozwala na szerszy wybór zakresu koloru układu naczyniowego (Schroeter i in. 2005; Piccolo i in. 2014). IPL może poprawiać trądzik różowaty, lecząc nieprawidłowe naczynia i indukując przebudowę kolagenu (Piccolo i in. 2014).

Różne badania wykazały skuteczność IPL w zmniejszaniu przepływu krwi, teleangiektazji i ciężkości rumienia u osób z trądzikiem różowatym (Wat i in. 2014) (ryc. 1). Taub odnotowała redukcję rumienia o 83%, redukcję uderzeń krwi o 75% oraz poprawę tekstury skóry (Taub 2003).

Twarz przed i po leczeniu IPL rumieniowo-teleangiektatycznego trądziku różowatego, wykazująca ustąpienie teleangiektazji twarzy i zmian grudkowych
Ryc. 1 Skuteczne zastosowanie IPL wobec komponentów naczyniowych rumieniowo-teleangiektatycznego trądziku różowatego (teleangiektazje twarzy i zmiany grudkowe) (fotografie z archiwum prywatnego dr Luizy Pitassi)

Prospektywne badanie z udziałem 60 pacjentów analizowało wpływ IPL na teleangiektazje twarzy i wykazało, że 77,8% pacjentów uzyskało redukcję naczyń powyżej 50% po leczeniu. Wyniki te utrzymano podczas 3-letniej obserwacji po leczeniu (Schroeter i in. 2005).

Papageorgiou i współpracownicy potwierdzili skuteczność IPL w leczeniu trądziku różowatego w fazie I. Wykazano znaczną poprawę rumienia, teleangiektazji i uderzeń krwi. Ciężkość trądziku różowatego zmniejszyła się o ponad 50%, a wyniki utrzymano po 6 miesiącach (Papageorgiou i in. 2011).

IPL wydaje się być skuteczną i dobrze tolerowaną opcją leczenia trądziku różowatego (poziom dowodów 2a), o skuteczności równej laserowi barwnikowemu na impulsach. Typowo zgłaszana poprawa wynosiła około 50% (Neuhaus i in. 2009; Wat i in. 2014).

Inne zmiany naczyniowe

Naczyniak

Wykazano, że IPL ma zastosowanie u niemowląt z powierzchownymi naczyniakami i jawi się jako jedna ze skutecznych i bezpiecznych metod leczenia. Leczenie guza naczyniowego na najwcześniejszym etapie prawdopodobnie kontroluje nadmierny wzrost śródbłonka. IPL jest ograniczone w przypadku głębokich i mieszanych typów guzów naczyniowych oraz wielkości powyżej 5 cm w momencie rozpoczęcia leczenia, a także niektórych lokalizacji, w tym powiek, warg, nozdrzy i narządów płciowych (Paquet i in. 2014). Angermeier badał pacjentów z różnymi zmianami naczyniowymi za pomocą IPL. Wykazał 75–100% ustąpienia po jednym lub dwóch zabiegach IPL u 174 z 188 pacjentów ze zmianami naczyniowymi (45 przypadków stanowiły naczyniaki twarzy) (Angermeier 1999).

IPL zostało w szczególności zastosowane w badaniu 62 pacjentów z naczyniakami niemowlęcymi, którzy otrzymali cztery do pięciu zabiegów IPL w odstępach 4-tygodniowych, z odsetkiem ustąpienia powyżej 80% (Li i in. 2010a).

Leczenie za pomocą IPL sugerowało, że zmiany o średnicy powyżej 1 cm podczas pierwszej wizyty lub te szybko rosnące o ponad 0,5 cm w ciągu pierwszych 6–8 miesięcy życia muszą być leczone, aby uniknąć dalszych następstw fizycznych i psychicznych. Leczenie na wczesnym etapie rozwoju za pomocą IPL wydawało się zatrzymywać szybki wzrost i inicjowało inwolucję po trzech sesjach terapeutycznych, zapobiegając w ten sposób nieprzewidywalnemu zniekształceniu (Rafiq i in. 2014).

Poikilodermia Civatte'a

Ze względu na zdolność do jednoczesnego celowania w komponenty naczyniowe i barwnikowe, źródła IPL (IPL) są wykorzystywane w leczeniu poikilodermii Civatte'a (ryc. 2).

Szyja i klatka piersiowa z poikilodermią Civatte'a pokazane natychmiast po leczeniu IPL, które jednocześnie celuje w komponenty naczyniowe i barwnikowe
Ryc. 2 Leczenie IPL poikilodermii Civatte'a szyi i klatki piersiowej pokazane natychmiast po zabiegu, demonstrujące zdolność do jednoczesnego celowania w komponenty naczyniowe i barwnikowe (fotografie z archiwum prywatnego dr Luizy Pitassi)

Weiss i współpracownicy opisali swoje 5-letnie doświadczenie w leczeniu poikilodermii Civatte'a szyi i klatki piersiowej u ponad 100 pacjentów. Obserwowano ustąpienie ponad 75% teleangiektazji i przebarwień, z 5% częstością działań niepożądanych, w tym zmian pigmentacji (Weiss i in. 2000; Goldman i Weiss 2001).

W 2008 roku Rusciani i in. badali 175 pacjentów z poikilodermią Civatte'a szyi i klatki piersiowej leczonych różnymi ustawieniami IPL. Osiemdziesiąt procent komponentów naczyniowych i barwnikowych ustąpiło. Mniej niż 5% osób miało działania niepożądane, które były minimalne i przemijające (Rusciani i in. 2008). Weiss i in. udało się osiągnąć odsetek ustąpienia 75–100% u 82% z 135 pacjentów po trzech zabiegach PhotoDerm VL (Weiss i in. 2000).

Goldman i in. osiągnęli 50–75% poprawę w zakresie teleangiektazji i przebarwień po średnio 2,8 zabiegach (Goldman i Weiss 2001). Schroeter i in. odnotowali nawet 90% odsetek ustąpienia w części naczyniowej u 15 pacjentów (Schroeter i Neumann 1998).

IPL można uznać za bezpieczną i skuteczną terapię poikilodermii Civatte'a ze względu na szeroki zakres długości fal, który umożliwia jednoczesne leczenie zarówno pigmentacji, jak i teleangiektazji (Barikbin i in. 2011).

Należy zachować ostrożność podczas leczenia ciemniejszych fototypów skóry, a w okolicy szyi konieczne jest unikanie dyschromii i blizn. Prawidłowo wykonany zabieg IPL można uznać za bezpieczną i skuteczną opcję terapeutyczną w poikilodermii Civatte'a, pozwalającą na znaczną poprawę zmian naczyniowych i barwnikowych przy minimalnych działaniach niepożądanych (Rusciani i in. 2008).

Teleangiektazje nosa

Teleangiektazje nosa można leczyć za pomocą IPL. W opornych teleangiektazjach konieczne mogą być wysokie fluencje i nakładanie impulsów. W przypadku mniejszych naczyń sugeruje się krótkie długości fal i niski czas trwania impulsu. W przypadku grubszych teleangiektazji bardziej skuteczne są większe długości fal i wysokie czasy trwania impulsu.

Aby mieć pewność, że teleangiektazja została skutecznie usunięta, konieczne jest zaobserwowanie natychmiastowego zniknięcia teleangiektazji (ryc. 3) lub obrzęku na przebiegu naczynia, albo plamicy w jego miejscu. Powtarzane sesje w odstępach 3-tygodniowych są wskazane, ponieważ niektóre teleangiektazje otwierają się ponownie po kilku dniach.

Teleangiektazje nosa na nosie znikające natychmiast podczas leczenia IPL 540 nm
Ryc. 3 Teleangiektazje nosa znikające natychmiast po leczeniu IPL 540 nm (fotografie z archiwum prywatnego dr Juliany Jordão)

Teleangiektazje nóg

Badania wykazały, że IPL można stosować w wielu formach leczenia teleangiektazji. Jednakże dowody kliniczne dotyczące IPL w leczeniu żylaków nóg są nieliczne. W wieloośrodkowym badaniu 159 pacjentów Goldman odnotował 90% odsetek ustąpienia w przypadku naczyń mniejszych niż 0,2 mm i 80% odsetek ustąpienia w przypadku naczyń o średnicy 0,2–1 mm. Schroeter i in. odnotowali natychmiastowe ustąpienie u 73,6% pacjentów i u 84,3% pacjentów po 4 tygodniach (Goldman i in. 1996; Schroeter i in. 2013; Meesters i in. 2014). Lekarze muszą brać pod uwagę fototyp skóry, aby uniknąć działań niepożądanych.

Rozstępy (SD)

Dokładny mechanizm działania IPL w leczeniu SD jest nieznany, ale prawdopodobnie jest związany z przebudową skóry właściwej, w której zwiększa się aktywność fibroblastów i syntetyzowanych jest więcej włókien kolagenowych lub dochodzi do ich rearanżacji w obrębie zrębu (Goldberg 2000; Al-Dhalimi i Abo Nasyria 2013).

Wcześniejsze badania wykazały, że IPL indukuje tworzenie nowego kolagenu i potencjalnie poprawia atrofię naskórka oraz elastozę skórną. Pérez i in. wykazali, że SD uległy poprawie klinicznej i mikroskopowej po IPL przy minimalnych działaniach niepożądanych (Pérez i in. 2002).

Badanie porównawcze skuteczności intensywnego światła pulsacyjnego w leczeniu rozstępów wykazało, że obie długości fal (650 nm i 590 nm) były skuteczne w leczeniu rozstępów i obie spowodowały statystycznie istotną redukcję liczby, długości i maksymalnej szerokości rozstępów. W przypadku wszystkich ocenianych parametrów długość fali 590 nm była bardziej skuteczna (Al-Dhalimi i Abo Nasyria 2013).

Plama port-wine (PWS)

Raulin i Goldman opisali pierwsze skuteczne leczenie plamy port-wine (PWS) u osoby dorosłej za pomocą IPL (Raulin i in. 1997).

Laser barwnikowy na impulsach jest najczęściej stosowanym laserem w leczeniu PWS i ma najwięcej opublikowanego piśmiennictwa wspierającego jego zastosowanie. IPL również zostało opisane jako skuteczna alternatywa dla PDL w leczeniu PWS. Chociaż wykazano, że IPL jest skuteczne w ustępowaniu różowych i czerwonych PWS, bezpośrednie badanie porównujące skuteczność IPL z PDL wykazało, że mediana poprawy klinicznej była znacząco lepsza w przypadku PDL (65%) niż IPL (30%) (Faurschou i in. 2009). Niemniej jednak IPL można rozważyć w leczeniu PWS opornych na PDL (Ho i in. 2004; Ozdemir i in. 2008; Li i in. 2010b; Adatto i in. 2010; Chen i in. 2012).

Bjerring i współpracownicy leczyli 15 pacjentów z PWS, które wcześniej były oporne na PDL, i stwierdzili, że IPL było w stanie osiągnąć 75–100% ustąpienia w 46,7% przypadków (Bjerring i in. 2003).

Randomizowane, kontrolowane, pojedynczo zaślepione bezpośrednie badanie porównujące PDL z IPL w leczeniu PWS wykazało, że obie metody były skuteczne, ale PDL był lepszy pod względem mediany poprawy klinicznej i preferencji pacjentów (Wat i in. 2014).

Niedawno Wang i współpracownicy potwierdzili skuteczność IPL w leczeniu PWS twarzy i pozatwarzowych u chińskich pacjentów (Wang i in. 2013).

Istnieją uzasadnione dowody sugerujące, że IPL jest skuteczną i bezpieczną metodą leczenia malformacji kapilarnych (poziom dowodów 2a). Może być szczególnie przydatne w przypadku ciemniejszych zmian o większym unaczynieniu, ale z minimalną guzkowatością (Wat i in. 2014).

Blizny przerostowe i bliznowce

Niedawny opis zastosowania IPL u 109 pacjentów z bliznami przerostowymi i bliznowcami (spowodowanymi ranami urazowymi, oparzeniami i nacięciami chirurgicznymi) wykazał poprawę u 92,5% osób pod względem wysokości blizny, rumienia i twardości, z wysokim poziomem zadowolenia pacjentów (Erol i in. 2008).

Na ryc. 4 można zobaczyć dobry wynik blizny urazowej leczonej ośmioma sesjami IPL 540 nm.

Blizna urazowa przed i po ośmiu sesjach IPL 540 nm, wykazująca znaczną poprawę
Ryc. 4 Blizna urazowa leczona ośmioma sesjami IPL 540 nm (fotografie z archiwum prywatnego dr Juliany Jordão)

Przebarwione, rumieniowe i proliferacyjne blizny wszystkie wykazały poprawę powyżej 50% po średnio 2,97 sesji, podczas gdy blizny zanikowe nie reagowały (Kontoes i in. 2003). Bardzo niedawne badanie pilotażowe wykazało skuteczność IPL w gojeniu ran po usunięciu szwów. Podstawowy mechanizm nie jest jeszcze w pełni poznany, ale najprawdopodobniej zaangażowane jest działanie na proliferację naczyniową, niezbędną do wzrostu kolagenu, oraz na pigmentację wynikającą z tworzenia blizny (Erol i in. 2008; Piccolo i in. 2014).

Kontoes i in. odnotowali poprawę pigmentacji blizn przerostowych o ponad 75%, o 50% wyższą niż w przypadku blizn po asfalcie, oraz 50% redukcję wielkości i grubości blizn przerostowych. Jest to prawdopodobnie spowodowane hamowaniem działania naczyń wywoływanym przez IPL na tkankę bliznowatą i późniejszą proliferację kolagenu (Kontoes i in. 2003).

Przeciwwskazania

Ciąża, karmienie piersią, przyjmowanie retinoidów lub leków fotouczulających, choroby lub schorzenia genetyczne powodujące fotowrażliwość lub mające tendencję do zaostrzania po ekspozycji na światło (Roelandts 2000), a także opalenizna są kryteriami wykluczającymi z leczenia IPL. Pacjenci cierpiący na długotrwałą cukrzycę, hemofilię lub inne koagulopatie oraz pacjenci z implantami w obszarze leczenia lub z rozrusznikiem serca powinni być leczeni ze szczególną ostrożnością. Pacjenci z wywiadem opryszczki pospolitej wymagają profilaktyki przeciwwirusowej przed zabiegami na całą twarz (Adamic i in. 2007).

Typ skóry pacjenta musi zostać udokumentowany zgodnie ze skalą Fitzpatricka, ponieważ parametry fotofizyczne należy dostosować w zależności od indywidualnego typu skóry pacjenta. Zaleca się unikanie światła słonecznego, a także stosowanie szerokopasmowego filtra przeciwsłonecznego. Podczas leczenia obszarów blisko tatuaży, makijażu permanentnego, plam soczewicowatych i znamion należy zachować ostrożność, aby uniknąć ewentualnej zmiany koloru lub uszkodzenia blizny po leczeniu intensywnym światłem pulsacyjnym w danym miejscu.

Niedawno opracowano serię urządzeń intensywnego światła pulsacyjnego do użytku domowego. Urządzenia te, pomimo zatwierdzenia przez FDA, mają niewiele kontrolowanych badań dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności metody. Wszystkie testowane systemy są atrakcyjnie zapakowane z jasnym materiałem edukacyjnym dla klienta dotyczącym przeciwwskazań do leczenia, takich jak zbyt ciemne typy skóry, aktywna opalenizna i leki (Town i Ash 2010).

Działania niepożądane i ich leczenie

Po podaniu wysokich fluencji i krótkich czasów impulsu zgłaszano przemijające lub trwałe zmiany pigmentacji, obrzęk, rumień, plamicę, łagodny dyskomfort, pęcherze i strupy. Objawy te zwykle ustępowały w ciągu 1–48 godzin, ale czasami trwały do 1 tygodnia. Te działania niepożądane są znacznie częstsze w przypadku starszych lamp błyskowych pierwszej generacji, które emitują wyższy odsetek światła podczerwonego (Wat i in. 2014).

Najczęstszym powikłaniem po leczeniu IPL jest zmiana pigmentacji, z możliwą hiper- lub hipopigmentacją. Najczęściej obserwuje się je u pacjentów o ciemniejszej lub niedawno opalonej skórze. Skóra musi być podczas leczenia odpowiednio chłodzona, aby chronić naskórek przed oparzeniem; chłodzenie można przeprowadzać za pomocą żeli chłodzących, żeli lodowych, kontaktowego chłodzenia sprayem lub specjalnych głowic chłodzących (Raulin i Greve 2003).

Pęcherze i strupy są oznakami zabiegu z nadmierną fluencją; w przypadku pęcherzy i strupów pacjenci muszą bezwzględnie unikać drapania, co może prowadzić do infekcji i tworzenia blizn. Maści przeciwbakteryjne pomagają rozluźniać strupy i zapobiegają nadkażeniom bakteryjnym. Potencjalne działania niepożądane, które mogą trwać dłużej lub mogą być nawet nieodwracalne, to zmiany pigmentacyjne, takie jak hipopigmentacja lub hiperpigmentacja. Dostosowanie długości fal i fluencji do typu skóry pacjenta i obszaru leczenia może w większości zapobiec tym działaniom niepożądanym. Nieodpowiedni pacjenci (z powodu opalenizny lub typu skóry) są wykluczeni z terapii, podobnie jak pacjenci, którzy nie są w stanie lub nie chcą bezwzględnie unikać pooperacyjnej ekspozycji na promieniowanie UV. Bliznowacenie występuje rzadko i prawie zawsze jest wywoływane zabiegami z nadmierną fluencją lub strupowaniem z późniejszą manipulacją i infekcją. Ogólnie rzecz biorąc, najważniejszym środkiem zapobiegającym działaniom niepożądanym jest wykonanie strzałów próbnych dla każdego wybranego zestawu parametrów, a nawet dla tego samego zestawu parametrów stosowanego w różnych częściach ciała (Babilas i in. 2010).

Bezpieczeństwo i skuteczność urządzeń IPL zależą od odpowiedniego stosowania ustawień urządzenia i wystarczającego doświadczenia operatora (Wat i in. 2014).

Najważniejsze wnioski

  1. Głównymi chromoforami skóry obecnymi w skórze są melanina i hemoglobina.
  2. Odłóż leczenie u osób z opaloną skórą.
  3. Wykonuj fotografie obszarów przed leczeniem.
  4. Należy zapewnić formularz świadomej zgody.
  5. Stosuj filtry przeciwsłoneczne o wysokim współczynniku ochronnym.
  6. U osób o ciemnej karnacji wykonaj wcześniejszy test, aby zwiększyć bezpieczeństwo zabiegu.
  7. Ochrona oczu jest obowiązkowa zarówno dla lekarza, jak i pacjenta.
  8. Stosuj najwyższą bezpieczną ilość energii dla uzyskania najlepszych wyników.
  9. Blizny są niezwykle rzadkie, ale mogą wystąpić przy stosowaniu nadmiernych energii.

Piśmiennictwo

Acarturk TO, Stofman GM. Treatment of the vascular lesions of the face and neck using selective vascular photothermolysis with intense pulse light. Eur J Plast Surg. 2003;26:319–23.

Adamic M, Troilius A, Adatto M, Drosner M, Dahmane R. Vascular lasers and IPLS: guidelines for care from the European Society for Laser Dermatology (ESLD). J Cosmet Laser Ther. 2007;9(2):113–24.

Adatto MA, Luc-Levy J, Mordon S. Efficacy of a novel intense pulsed light system for the treatment of port wine stains. J Cosmet Laser Ther. 2010;12:54–60.

Al-Dhalimi MA, Abo Nasyria AA. A comparative study of the effectiveness of intense pulsed light wavelengths (650 nm vs 590 nm) in the treatment of striae distensae. J Cosmet Laser Ther. 2013;15:120–5.

Anderson RR, Parrish JA. Selective photothermolysis: precise microsurgery by selective absorption of pulsed radiation. Science. 1983;220(4596):524–7.

Angermeier MC. Treatment of facial vascular lesions with intense pulsed light. J Cutan Laser Ther. 1999;1:95–100.

Babilas P. Light-assisted therapy in dermatology: the use of intense pulsed light (IPL). Med Laser Appl. 2010;25:61–9.

Babilas P, Schreml S, Szeimies RM, Landthaler M. Intense pulsed light (IPL): a review. Lasers Surg Med. 2010;42:93–104.

Bae YI, Yun SJ, Lee JB, Kim SJ, Won YH, Lee SC. Clinical evaluation of 168 Korean patients with rosacea: the sun exposure correlates with the erythematotelangiectatic subtype. Ann Dermatol. 2009;21:243–9.

Barikbin B, Ayatollahi A, Hejazi S, Saffarian Z, Zamani S. The use of intense pulsed light (IPL) for the treatment of vascular lesions. J Lasers Med Sci. 2011;2(2):73–81.

Bjerring P, Christiansen K, Troilius A. Intense pulsed light source for the treatment of dye laser resistant port-wine stains. J Cosmet Laser Ther. 2003;5:7–13.

Campolmi P, Bonan P, Cannarozzo G, Bruscino N, i in. Intense pulsed light in the treatment of non-aesthetic facial and neck vascular lesions: report of 85 cases. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2011;25:68–73.

Chen JK, Ghasri P, Aguilar G, van Drooge AM, Wolkerstorfer A, Kelly KM, Heger M. An overview of clinical and experimental treatment modalities for port wine stains. J Am Acad Dermatol. 2012;67(2):289–304.

Clementoni MT, Gilardino P, Muti GF, Signorini M, i in. Facial teleangectasias: our experience in treatment with IPL. Lasers Surg Med. 2005;37:9–13.

Crawford GH, Pelle MT, James WD. Rosacea: I. etiology, pathogenesis, and subtype classification. J Am Acad Dermatol. 2004;51:327–41.

Dahan S. Laser and intense pulsed light management of couperose and rosacea. Ann Dermatol Venereol. 2011;138:S219–22.

Erol OO, Gurlek A, Agaoglu G, Topcuoglu E, Oz H. Treatment of hypertrophic scars and keloids using intense pulsed light (IPL). Aesthetic Plast Surg. 2008;32(6):902–9.

Faurschou A, Togsverd-Bo K, Zachariae C, Haedersdal M. Pulsed dye laser vs intense pulsed light for port-wine stains: a randomized side-by-side trial with blinded response evaluation. Br J Dermatol. 2009;160:359–64.

Goldberg DJ. New collagen formation after dermal remodeling with an intense pulsed light source. J Cutan Laser Ther. 2000;2:59–61.

Goldberg D. Current trends in intense pulsed light. Clin Aesth. 2012;6:45–53.

Goldman MP, Eckhouse S. Photothermal sclerosis of leg veins. Dermatol Surg. 1996;22(4):323–30.

Goldman MP, Weiss MP. Treatment of poikiloderma of Civatte on the neck with an intense pulse light source. Plast Reconstr Surg. 2001;107:1376–81.

González-Rodríguez AJ, Lorente-Gual R. Current indications and new applications of intense pulsed light. Actas Dermosifiliogr. 2015;106(5):350–64.

Ho WS, Ying SY, Chan PC, Chan HH. Treatment of port wine stains with intense pulsed light: a prospective study. Dermatol Surg. 2004;30:887–91.

Ichikawa R, Furue M. Successful treatment of scrotal angiokeratomas (Fordyce type) with small-spot narrow-band intense pulsed light. Dermatol Surg. 2013;39(10):1547–8.

Kassir R, Kolluru A, Kassir M. Intense pulsed light for the treatment of Rosacea and Telangiectasias. J Cosmet Laser Ther. 2011;13:216–22.

Kawana S, Ochiai H, Tachihara R. Objective evaluation of the effect of intense pulsed light on rosacea and solar lentigines by spectrophotometric analysis of skin color. Dermatol Surg. 2007;33:449–54.

Kontoes PP, Marayiannis KV, Vlachos SP. The use of intense pulsed light in the treatment of scars. Eur J Plast Surg. 2003;25:374–7.

Li DN, Gold MH, Sun ZS, Tang AR, i in. Treatment of infantile hemangioma with optimal pulse technology. J Cosmet Laser Ther. 2010a;12:145–50.

Li G, Lin T, Wu Q, Zhou Z, Gold MH. Clinical analysis of port wine stains treated by intense pulsed light. J Cosmet Laser Ther. 2010b;12:2–6.

Lim HS, Lee SC, Won YH, Lee JB. The efficacy of intense pulsed light for treating erythematotelangiectatic rosacea is related to severity and age. Ann Dermatol. 2014;26(4):491–5.

Liu J, Ren Y, Li B, Lu S. Comparative efficacy of intense pulsed light for different erythema associated with rosacea. J Cosmet Laser Ther. 2014;16(6):324–7.

Mark KA, Sparacio RM, Voigt A, Marenus K, Sarnoff DS. Objective and quantitative improvement of rosacea-associated erythema after intense pulsed light treatment. Dermatol Surg. 2003;29(6):600–4.

McGill DJ, MacLaren W, Mackay IR. A direct comparison of pulsed dye, alexandrite, KTP and Nd:YAG lasers and IPL in patients with previously treated capillary malformations. Lasers Surg Med. 2008;40:390–8.

Meesters AA, Pitassi LHU, Campos V, Dierickx C, Wolkerstorfer. Transcutaneous laser treatment of leg veins. Lasers Med Sci. 2014;29(2):481–92.

Murray AK, Moore TL, Richards H, Ennis H, i in. Pilot study of intense pulsed light for the treatment of systemic sclerosis-related telangiectases. Br J Dermatol. 2012;167:563–9.

Neuhaus IM, Zane LT, Tope WD. Comparative efficacy of nonpurpuragenic pulsed dye laser and intense pulsed light for erythematotelangiectatic rosacea. Dermatol Surg. 2009;35(6):920–8.

Nymann P, Hedelund L, Haedersdal M. Long-pulsed dye laser vs. intense pulsed light for the treatment of facial telangiectasias: a randomized controlled trial. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2010;24:143–6.

Ozdemir M, Engin B, Mevlitoglu I. Treatment of facial port-wine stains with intense pulsed light: a prospective study. J Cosmet Dermatol. 2008;7:127–31.

Papageorgiou P, Clayton W, Norwood S, Chopra S, Rustin M. Treatment of rosacea with intense pulsed light: significant improvement and long-lasting results. Br J Dermatol. 2008;159(3):628–32.

Paquet P, Caucanas M, Piérard-Franchimont C, i in. Intense pulsed-light in infantile hemangiomas. Open Access J Sci Technol. 2014;2:1–6.

Pérez EH, Charrier EC, Ibiett EV. Intense pulsed light in the treatment of striae distensae. Dermatol Surg. 2002;28:1124–30.

Piccolo D, Di Marcantonio D, Crisman G, i in. Unconventional use of intense pulsed light. Biomed Res Int. 2014;2014:618206.

Rafiq U, Shah AA, Rizwan M. Treatment of infantile hemangioma with intense pulsed-light: a case report. J Pak Assoc Dermatol. 2014;24(3):267–9.

Raulin C, Greve B. IPL technology: a review. Lasers Surg Med. 2003;32(2):78–87.

Raulin C, Goldman MT, Weiss MA, Weiss RA. Treatment of adult port-wine stains using intense pulsed light therapy (PhotoDerm VL): brief initial clinical report. Dermatol Surg. 1997;23(7):594–7.

Roelandts R. The diagnosis of photosensitivity. Arch Dermatol. 2000;136(9):1152–7.

Rusciani A, Motta A, Fino P, Menichini G. Treatment of poikiloderma of civatte using intense pulsed light source: 7 years of experience. Dermatol Surg. 2008;34:314–9.

Schroeter CA, Neumann M. An intense light source. The PhotoDerm VL-flashlamp as a new treatment possibility for vascular skin lesions. Dermatol Surg. 1998;24:743–8.

Schroeter CA, Haaf-von Below S, Neumann HA. Effective treatment of rosacea using intense pulsed light systems. Dermatol Surg. 2005;31:1285–9.

Schroeter C, Wilder D, Reineke T, Thürlimann W, Raulin C, Neumann HAM. Clinical significance of an intense, pulsed light source on leg telangiectasias of up to 1 mm diameter. Eur J Dermatol. 2013;7(1):38–42.

Taub AF. Treatment of rosacea with intense pulsed light. J Drugs Dermatol. 2003;2(3):254–9.

Town G, Ash C. Are home-use intense pulsed light (IPL) devices safe? Lasers Med Sci. 2010;25(6):773–80.

Vrijman C, van Drooge AM, Limpens J, Bos JD, van der Veen JPW, Spuls PI, Wolkerstorfer A. Laser and intense pulsed light therapy for the treatment of hypertrophic scars: a systematic review. Br J Dermatol. 2011;165(5):934–42.

Wang B, Wu Y, Zhu X, Xu XG, i in. Treatment of neck port-wine stain with intense pulsed light in Chinese population. J Cosmet Laser Ther. 2013;15:85–90.

Wat H, Wu DC, Rao J, Goldman MP. Application of intense pulsed light in the treatment of dermatologic disease: a systematic review. Dermatol Surg. 2014;40:359–77.

Weiss RA, Goldman MP, Weiss MA. Treatment of poikiloderma of civatte with an intense pulsed light source. Dermatol Surg. 2000;26:823–8.

This site uses cookies

We use cookies to collect information about how you use this site. We use this information to make the website work as well as possible and improve our services.